ସାହିତ୍ୟ ଓ ନୈତିକତା

ଶ୍ରୀକାମ ଦେବ

ନୈତିକତା ଶବ୍ଦଟି ଯେତେବେଳେ ନୀତି ଶବ୍ଦରୁ ଆନୀତ ସେତେବେଳେ ମାନବ ଜୀବନରେ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକରାଯାଇ ପାରେ।ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟରେ ଯଦି ନୀତି ଅନୀତିର ଆଶଙ୍କାଟି ଉଙ୍କିମାରୁଛି ତାହା ସମଗ୍ର ସୃଜନ କର୍ମ ପ୍ରତି ଏକ ଗଭୀର ଅବିଶ୍ବାସ।ନୀତି - ଅନୀତି - ଦୁର୍ନୀତି ଯେପରି ସ୍ଥାନ - କାଳ - ପାତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ତାର ସ୍ୱରୂପ ବଦଳାଏ ସେହିଭଳି ସାହିତ୍ୟରେ ନୈତିକତା ଏକ ଚଳନବାଚି ଶବ୍ଦ ।ନୁହେଁ କି?

ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା କହିଲେ ଭାବର ମୁକ୍ତ ପ୍ରୟୋଗ ।କିନ୍ତୁ ଗୋଷ୍ଟୀ, ବାଦ,ବିଶ୍ୱାସ,ଅହଙ୍କାର ତଥା ସାହିତ୍ୟିକର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିଚାର,ଭାବାନ୍ଧତ୍ଵ ଏହି ପ୍ରୟୋଗକୁ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ସୂତ୍ରଭିତରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଲେ ଏହା କଣ ଆଉ ସାଧନା ହୋଇ ରୁହେ!

ସାହିତ୍ୟ ଚେତନା ଭିତରେ ଏକ ନିରନ୍ତର ଅନ୍ୱେଷଣ। ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଆନନ୍ଦ - ବିଷାଦର ନିରପକ୍ଷ ଶାବ୍ଦିକ ଅବତାରଣା ହିଁ ସତ୍ସାହିତ୍ୟ।ମାନବୀୟ ଅବବୋଧର ସାମଗ୍ରିକ ଉପସ୍ଥାପନା ଓ ତହିଁର ମୁକ୍ତିସୂତ୍ର ହିଁ ସାହିତ୍ୟ।କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାୟୋଜିତ,ପ୍ରରୋଚିତ ଓ ସତ୍ ପ୍ରେରାଣାହୀନ ସୃଜକ ମିଥ୍ୟା ଆଉ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିର ଏକ ଶାବ୍ଦିକ ମାୟାଜାଳ ସୃଷ୍ଟିକରେ ଆଉ ତାକୁ ଭିନ୍ନମତ କବିତା ବୋଲି ନାଆଁ ଦେଇ ନିଜକୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର କବି ଭାବରେ ସରବ ଉପସ୍ଥାପନା କରି କଦବା ଜନଗଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିପାରେ ହେଲେ ତାହା କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ। ସୁଦକ୍ଷ ପାଠକ ହିଁ ସୃଜକର ସୃଷ୍ଟି ଆଉ ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।

ଏଇ ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକାରୁ କବିତାଟିଏ ପଢି ମନ ଭିତରେ ଅନେକ ଦିଗରୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କଲାପରେ ସମସାମୟିକ ଅନେକ ବିପ୍ଳବୀ କବିମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସଚ୍ଚି ରାଉତରାଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ କବିତା ଓ କବିମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସେ କାଳଜୟୀ ଉକ୍ତିଟି ମନେ ପଡ଼ିଲା।

ସାହିତ୍ୟ ସହିତ ଚାରିତ୍ରିକ ଅବତାରଣାର ଔଚିତ୍ୟ ନୈତିକତାର ମାପକାଠି ରେ ଆକଳନ କରାଯାଇ ନପାରେ।ମାତ୍ର ଚରିତ୍ର ଯେ କେବଳ ଯୌନ ସକ୍ରିୟତା ବା ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ଶବ୍ଦଟିଏ, ତାହା ନୁହେଁ।ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିରହିଛି ଜୀବନର ସତ୍ ଅସତ୍ ଭାବଧାରା।ଯେଉଁଠି ସତ୍ ନାହିଁ, ଅସତ୍ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ବର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ନାହିଁ ସେଠି ନୈତିକତାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା କେଉଁଠି?ଯେଉଁ ଆତ୍ମପ୍ରଦର୍ଶିତ ସମାଜରେ ବୋମା ଫୁଟିଲେ, ଶବ୍ଦଜୀବୀଏ ସାହିତ୍ୟର ପଲମ ଉପରେ ରକ୍ତ ଆଉ ମାଂସର ଚକୁଳି ତିଆରିକରି ଜାତି ଧର୍ମ ଆଉ ମତବାଦର ଚଟଣି ସହିତ ଜଣଗଣଙ୍କୁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ବୌଦ୍ଧିକ ଜଳଖିଆ ପରସି ଦେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୃଜକର ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି,ସେଠାରେ ନୈତିକତା କେବଳ ଏକ ଅଚଳପଥି ଶବ୍ଦ।

ଅନେକ ସମୟରେ ଆମେ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ତାର ସାମାଜିକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ବିଷୟରେ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଆଲୋଚନା କରିଥାଏ।ମୌଳିକ ସାହିତ୍ୟ ଆଉ ପ୍ରରୋଚିତ ସାହିତ୍ୟ ବିଷୟରେ କେତେ କଥା କାହାଣୀର ଅବତାରଣା ହୁଏ।ସାଂପ୍ରତିକ କାଳଖଣ୍ଡରେ ଆମର ଅନେକ ସୁସାହିତ୍ୟିକ କୌଣସି ନା କୌଣସି ରାଜନୀତିକ ଆଦର୍ଶରେ ଅନ୍ଧ।ଯେଉଁଠି ମୌଳିକ ବୌଦ୍ଧିକ ବିଚାର ନାନା ମନ୍ଦାଦର୍ଶର ଅନୁଗାମୀ ସେଠି ସୃଜାନାତ୍ମକ ସାହିତ୍ୟର ଜନ୍ମ ଅସମ୍ଭବ।ଯାହା ଆମକୁ କ୍ଷଣିକ ତାମସିକ ସୁଖର ଆନନ୍ଦ ତ ଦିଏ କିନ୍ତୁ ତାର ଆୟୁଷ ଅବା କେତେ?

⚫

ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଭାଗ

ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ

ପୁରୀ -୨

ସାହିତ୍ୟ ଓ ନୈତିକତା

କାମଦେବ ମହାରଣା