ନବରାତ୍ରୀ ଆସିଲେ ଚାରିପାଖେ ଖୁସିର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଭାବ ଦେଖାଯାଏ। ଘରସବୁ ସଫା ହୁଏ, ନୂଆ ପୋଷାକ କିଣା ହୁଏ, ଏବଂ ମନେ ମନେ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଗମନର ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଚାଲେ। ପୂଜା, ଭୋଗ, ଆଳତୀ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଘରସବୁ ଭକ୍ତିରେ ଭରିଯାଏ। ଏହି ସୁନ୍ଦର ପର୍ବ ଦେଖିଲା ପରେ ମନେ ପଡ଼େ, ପ୍ରମୁଖ କଥା,ଏତେ ବଡ଼ ଏକ ପୂଜା ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ କିଏ? ଏହାର ଉତ୍ତର ଆମ ପୁରାଣ ଓ ଇତିହାସରେ ଛନ୍ଦି ରହିଛି।

ପୁରାଣ କଥା ଅନୁସାରେ, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ନବରାତ୍ରୀ ପୂଜା କରିଥିଲେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର। ଏହି କଥାଟି ରାମାୟଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣୁ ଯେ ଲଙ୍କାର ରାଜା ରାବଣ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ହରାଇବା କଷ୍ଟକର ଥିଲା। ଶ୍ରୀରାମ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ରାବଣଙ୍କୁ ହରାଇବା ପାଇଁ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦରକାର। ମା ଦୁର୍ଗା ହିଁ ଶକ୍ତିର ଆଧାର। ତାଙ୍କ କୃପା ବିନା ରାବଣଙ୍କୁ ଜିତିବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଶେଷ ହୋଇ ଶରଦ ଋତୁ (ଆଶ୍ୱିନ ମାସ) ଚାଲିଥିଲା। ପୁରାଣ ମତେ, ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାର ନିୟମିତ ସମୟ ହେଉଛି ବସନ୍ତ ଋତୁ (ଚୈତ୍ର ମାସ)। ସେତେବେଳେ ତ ନବରାତ୍ରୀ ପାଳନର ସମୟ ନଥିଲା। ଏହାକୁ ‘ଅକାଳ’ ବା ଭୁଲ ସମୟ ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ଏଭଳି ଅସମୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ନଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପାଖରେ ସମୟ ନଥିଲା। ରାବଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ ଥିଲା। ତେଣୁ, ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଏକ ସାହସିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଠିକ୍ କଲେ। ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଭକ୍ତି ବଳରେ ଶ୍ରୀରାମ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ‘ଜାଗ୍ରତ’ କରିବାକୁ ଠିକ୍ କଲେ। ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ “ଆକାଳ ବୋଧନ” ବା ଅସମୟରେ ମାଆଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରାଇବା।

ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ନଅ ଦିନ ଧରି ବଡ଼ ଧ୍ୟାନ ଓ ଭକ୍ତିର ସହିତ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସେ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଏକ ଏକ ରୂପକୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ – ଶୈଳପୁତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟା, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା, ସ୍କନ୍ଦମାତା, କାତ୍ୟାୟନୀ, କାଳରାତ୍ରି, ମହାଗୌରୀ ଓ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ। ଏହି ପୂଜାରେ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଏତେ ଗଭୀର ଥିଲା ଯେ ମା ଦୁର୍ଗା ତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଗଲେ।

ଦଶମ ଦିନ, ଯାହାକୁ ଆଜି ଆମେ ବିଜୟା ଦଶମୀ ବା ଦଶେହରା ଭାବରେ ପାଳନ କରୁ, ସେଦିନ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାବଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କରି ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ଜୟ ହେଉଛି ଭକ୍ତି ଓ ଧର୍ମର ଜୟ। ତେଣୁ, ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରଥମ ନବରାତ୍ରୀ ପୂଜାରୀ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ।

ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପରେ, ଏହି ପରମ୍ପରା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଗଲା। ଆଜି ଯେଉଁ ଭାବରେ ଆମେ ନବରାତ୍ରୀ ପାଳନ କରୁ, ତାହାର ମୂଳ କଥା ହେଉଛି ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଏହି ଆକାଳ ବୋଧନ। ଏହି ପର୍ବ ଆମକୁ ଶିଖାଇଥାଏ ଯେ ସମୟ ଓ ନିୟମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ। ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ମା ଦୁର୍ଗା ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।

ତେଣୁ, ନବରାତ୍ରୀ ହେଉଛି କେବଳ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଆଶା, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଜୟର ପର୍ବ। ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଆମକୁ ଶିଖାଇଥାଏ ଯେ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ କୃପା ପାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ପବିତ୍ର ହୃଦୟ ଓ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛା ହିଁ ଯଥେଷ୍ଟ। ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ନବରାତ୍ରୀରେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଚରଣରେ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମ ଜୀବନରେ ଆଲୋକ ଓ ଶକ୍ତି ଆସିବ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ନବରାତ୍ରୀ ପୂଜା କିଏ କରିଥିଲେ?

ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ନବରାତ୍ରୀ ପୂଜା କିଏ କରିଥିଲେ?