ପୃଥିବୀର ସର୍ବ ପୁରାତନ ଜନଜାତି ଯେଉଁମାନେ ଇତିହାସର ଅନ୍ଧାରୀ ଗୁମ୍ପାରୁ ଏଯାବତ୍ ନିଜକୁ ଓ ନିଜ ପରମ୍ପରାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରି ରଖି ଆସିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବିରଳ ପ୍ରଜାତି ସୌରା ଜନଜାତି। ଏହି ଜନଜାତିର ଲୌକିକ ପରମ୍ପରା ଯେତିକି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ସେତିକି ରହସ୍ୟମୟ। ଏହି ଜନଜାତି ବିଶେଷାଙ୍କର ପ୍ରଚ୍ଛଦରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ଅକ୍ଷରବ୍ରହ୍ମ ଏହି ଆଦିମ ଜନଜାତିର ଆରାଧ୍ୟ। ତେବେ ଆଜି ଆଲୋଚନା କରିବା ଏହି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଜନଜାତିର ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବାଢ଼ିବାର ପର୍ବ 'କାର୍ଯ୍ୟା' ବିଷୟରେ।

'କାର୍ଯ୍ୟ' ର ଆବଶ୍ୟକତା

ଯେ କୌଣସି ଧର୍ମ ହେଉ ବର୍ଣ୍ଣ ହେଉ ବା ଜାତି, ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ କିଏ ବା ନମାନେ! ଯାହାଙ୍କ ଅବଦାନରେ ଆମେ ଏହି ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଛୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଚିରକାଳ ଜାଗ୍ରତ ଏହି ମଣିଷ ସଭ୍ୟତାରେ। ତେବେ ସୌରା ମାନଂକ ପିତୃ ପୁରୁଷ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପରମ୍ପରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଓ ନିଆରା। ଇଡିତାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପିତୃ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସବୁଦିନ ପୂଜା କରୁଥିବା ଏହି ଜନଜାତି ତିନି ବର୍ଷରେ ଥରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର୍ମ କରନ୍ତି ଏହାକୁ ସୌରା ଭାଷାରେ 'କାର୍ଯ୍ୟ' କୁହାଯାଏ। ପ୍ରାୟତଃ ସୌରା ମାନେ ଗୋଷ୍ଠିଗତ ଜୀବନ ବଂଚନ୍ତି ତେଣୁ ଏମାନଙ୍କର ବଂଶ ବା କୂଳ ଏତେ ଲମ୍ବା ହୋଇନଥାଏ। ଏହି ପର୍ବଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ନୂଆ ଖିଆ ପର୍ବର ଆରମ୍ଭ କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ। ପିତୃ ପୁରୁଷଙ୍କ ଆତ୍ମାର ସଦଗତି କାମନା ସହ ଅସ୍ଥି ବିସର୍ଜନ ପାଇଁ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ ହୋଇଥାଏ।

'କାର୍ଯ୍ୟ' ପର୍ବ ଓ ପୂଜା ବିଧି

ପର୍ବ କରିବା ପାଇଁ ଗାଁ'ରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଗାଁ ଲୋକ ଜିନିଷ ପତ୍ର ଯୋଗାଡ଼ରେ ଲାଗି ପଡନ୍ତି, ନିଜ ଗୋତ୍ରର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ବା ପିତୃ ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ କଳସ ଅଣାଯାଏ। ଗାଁ'ର ମୁଖ୍ୟ ଗମାଙ୍ଗ ପରିବାର ଓ ଗାଁ ରେ ରହୁଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ପରିବାରର ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଘରୁ ନୂଆ ମାଟି ହାଣ୍ଡି ବାହାରିଥାଏ। ପର୍ବ ଶେଷର ପୂର୍ବ ଦିନ ଗାଁ ଶ୍ମଶାନକୁ ଆଡମ୍ବର ସହକାରେ ଗ୍ରାମର ଓ ଗ୍ରାମକୁ ଆସିଥିବା ହଜାର ହଜାର ମହିଳା, ପୁରୁଷ ମିଳିତ ଭାବେ ଯାଇ ନାଚଗୀତ କରି ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଆବହନ କରିଥାନ୍ତି।

ଶେଷ ଦିନ କଳସୀ ସବୁ ନେଇ ନିକଟସ୍ଥ ନଈ ବା ନାଳକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନରେ ଚୁଆଁ ଖୋଳାଯାଇଥାଏ, ବେଜୁଣି ବା ସୌରା ମହିଳା ପୂଜକ ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ କଳସୀ ଗୁଡ଼ିକୁ ଭୋଗ ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜା କରିଥାଏ। ସାମୁହିକ ପୂଜା ପରେ ଏହି ଚୁଆଁରୁ ସମସ୍ତେ କଳସୀରେ ପାଣି ନେଇଥାନ୍ତି। ଗାଁ'ରେ କଳସ ସବୁ ପହଞ୍ଚିଲା ପରେ ପରେ ସାଇତା ହୋଇଥିବା ପୂର୍ବ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅସ୍ଥି ସବୁ ଜାନି (ସୌରା ପୂଜକ) ଧରିଥିବା କଳସୀରେ ବିସର୍ଜନ କରନ୍ତି। ନୂଆ କଳସୀରେ ଆଣିଥିବା ପାଣିରେ ଉତ୍ପାଦିତ ନୂଆ ଫସଲକୁ ନେଇ ସାମୁହିକ ରୋଷେଇ କରି ଗ୍ରାମ ଦେବୀ ଓ ପିତୃ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରାନ୍ତି। ଏମିତି କରିବା ଦ୍ବାରା ପିତୃପୁରୁଷ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ନେଇ ବିଶ୍ଵାସ ରହିଛି। ତା ପରେ ସାମୁହିକ ଭୋଜି ହୁଏ, ଭୋଜି ସରିବା ପରେ ସୌରା ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ସଭିଏଁ ନାଚ ଗୀତରେ ମସଗୁଲ ହେଇଯାଆନ୍ତି।

ଏହି ପର୍ବ ତିନି ବର୍ଷରେ ଥରେ ହେଉଥିବାରୁ ଘରର ସଦସ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗାଁ'କୁ ଫେରି ଆସନ୍ତି ଓ ପର୍ବରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ପର୍ବ ୮ ଦିନ ଧରି ପାଳନ ହୋଇଥାଏ । ଗାଁ ଦାଣ୍ଡରେ ରାତି ଦିନ ଏକ କରି ମହିଳା ପୁରୁଷମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ନାଚନ୍ତି, ନାଚ ଗୀତରେ କମ୍ପି ଉଠେ ସାରା ଗାଁ। ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ସାମୁହିକ ଭାବେ ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ‌ଘର ଲୋକଙ୍କ ଓ ଗାଁ'ର ମଙ୍ଗଳ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାନେ ମତ ଦିଅନ୍ତି। ପରିବାର ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ଡାକି ଏହି ପରବ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ରାମରେ ଯେଉଁମାନେ ରାଗରୁଷା ଓ ମନୋମାଳିନ୍ୟ ହୋଇ ରହୁଥିବେ ଏହି ପର୍ବରେ ସମସ୍ତ ରାଗରୁଷା ଭୁଲି ଏକତ୍ର ହୋଇଥାନ୍ତି। ମାଘ ମାସ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୈଶାଖ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ।

ସାମୁହିକ ଜୀବନରେ ସୌରା :-

ସୌରା ଜନଜାତି ସାମୁହିକ ଜୀବନ ଜୀଏଁ, ସାମୁହିକ ପର୍ବ ପାଳେ। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବୋଲି ସୌରା ଜନଜୀବନରେ କିଛି ନାହିଁ, ମାଟି ଦେବତା ତାକୁ ଗଢ଼ିଲା, ପବନ ଦେବତା ଜୀବନ ଦେଲା, ଜଙ୍ଗଲ ଦେବତା ଖାଇବାକୁ ଦେଲା, ଆକାଶ ଦେବତା ଖରା - ବର୍ଷା ଦେଲା, ମୁଖ୍ୟ ଦେବତା ଫସଲ ଦେଲା, ପୂର୍ବ ପୁରୁଷ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲା ବାସ୍ ସୌରା ଜୀବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏଇ ସରଳ ଅଥଚ ଅସାଧାରଣ ବିଶ୍ୱାସ ନେଇ ସୌରା ଜନଜାତି ଜୀବନ ବିତେଇ ଦିଅନ୍ତି। ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି, ଅନାଦି ଯୁଗରୁ ଏଯାବତ୍ ଅଖଣ୍ଡ ସେ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି କ୍ଷଣରେ ବଦଳି ଯାଉଥିବା ଏ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଦୁନିଆ ପ୍ରତି ଏକ ଶକ୍ତ ଆକ୍ଷେପ ନିଶ୍ଚୟ।

ରୂପେଶ ସାହୁ

ପଦ୍ମପୁର, ରାୟଗଡ଼ା

ମୋ - ୯୩୩୭୨୨୩୫୪୭

ସୌରା ଜନଜାତିର ପିତୃ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବାଢ଼ିବାର ପର୍ବ "କାର୍ଯ୍ୟ"

ଶ୍ରଦ୍ଧାରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ପିତୃ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମନେ ପକେଇ ଧନ୍ୟବାଦ୍ ଦେବାର ପର୍ବ