ଆମର ତାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର । ମାତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ବେଳେବେଳେ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ଅତି ସକ୍ରିୟ ହୋଇଉଠେ। ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝଡ଼ମାନ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ତା’ର ପ୍ରଭାବ ପୃଥିବୀ ସମେତ ସାରା ସୌରଜଗତ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହିପରି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝଡ଼ ନିକଟରେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଘଟିଯାଇଛି । ମାତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଏହି ଝଡ଼ ଆମର ବାତ୍ୟା ଭଳି ପବନର ଏକ ଝଡ଼ ନୁହେଁ; ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଏହା ପୃଷ୍ଠରୁ ନିର୍ଗତ ବିପୁଳ ଚାର୍ଜିତ କଣିକାସବୁର ଉତ୍ସର୍ଜନ ଯୋଗୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଝଡ଼ ଏହି ଝଡ଼ସବୁ ଆମର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଉ ନ ଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ପୃଥିବୀର ଉପଗ୍ରହ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଜି.ପି.ଏସ୍‌. (GPS) ବ୍ୟବସ୍ଥା, ବିଜୁଳି ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର, ମୋବାଇଲ ଫୋନ୍‌, ରେଡିଓ ଓ ଟେଲିଭିଜନ୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଘୋର ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଥା’ନ୍ତି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଉଚ୍ଚ ଅକ୍ଷାଂଶ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଆକାଶରେ ରଙ୍ଗ ବେରଙ୍ଗର ଆଲୁଅମାନ ଦେଖିଥା’ନ୍ତି, ଯାହାକୁ ମେରୁ ଆଲୁଅ (Aurora) କୁହାଯାଏ ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ସର୍ଜିତ ଚାର୍ଜିତ କଣିକାସବୁ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସଙ୍ଗେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିବା ହେତୁ ମେରୁ ରାଇଜର ଆକାଶରେ ଏଭଳି ଦର୍ଶନୀୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସୌରଝଡ଼ ପ୍ରକୃତରେ ୪ ପ୍ରକାରର:

ସୌର ଶିଖା

ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠରେ ବେଳେବେଳେ କଳା କଳା ଦାଗ ମାନ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହାକୁ ସୌର କଳଙ୍କ କହନ୍ତି ସୌର କଳଙ୍କଗୁଡ଼ିକରେ ତୀବ୍ର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ଥାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ଥିବା ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ବଳରେଖାଗୁଡ଼ିକରେ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟି ପ୍ଲାଜମାର ବିଶାଳକାୟ ପିଣ୍ଡମାନ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷକୁ ବହୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିଖା ଆକାରରେ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ଏହି ଶିଖାମାନଙ୍କୁ ‘ସୌର ଶିଖା’ କୁହାଯାଏ ଏହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପମାତ୍ରା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ବଳତା ବହୁ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ।

କିରୀଟ ମଣ୍ଡଳୀୟ ପିଣ୍ଡ ଉତ୍ସର୍ଜନ

ବେଳେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଘୋର ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଦେଖାଦେଲେ ବିଶାଳକାୟ ପିଣ୍ଡମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରୀଟ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ତରୀକ୍ଷକୁ ଛିଟିକି ପଡ଼ନ୍ତି ଏହି ନିର୍ଗତ ପିଣ୍ଡରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ଲାଜ୍‌ମା ଏବଂ ଚାର୍ଜିତ କଣିକା ଯଥା ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ ଓ ପ୍ରୋଟୋନ ମାନ ରହିଥା’ନ୍ତି ସୌର ଶିଖା ତୁଳନାରେ କିରୀଟ ମଣ୍ଡଳୀୟ ପିଣ୍ଡର ଉତ୍ସର୍ଜନର ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ବେଗ କମ୍‌

ଭୂ-ଚୁମ୍ବକୀୟ ଝଡ଼

ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା କିରୀଟ ମଣ୍ଡଳୀୟ ପିଣ୍ଡ ଉତ୍ସର୍ଜନର ପ୍ରଭାବ ବେଳେବେଳେ ପୃଥିବୀକୁ ସଂପ୍ରସାରିତ ହୁଏ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଚାର୍ଜିତ କଣିକାମାନ ପ୍ରବେଶ କରିବା ହେତୁ ପୃଥିବୀର ଆୟନ ମଣ୍ଡଳ (Ionosphere) ଓ ଚୁମ୍ବକ ମଣ୍ଡଳ (Magnetosphere)ରେ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘୋର ବିଶୃଙ୍ଖଳା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ପୃଥିବୀରେ ଏଭଳି ଚୁମ୍ବକୀୟ ଝଡ଼ର ତୀବ୍ରତା ସୌର କଳଙ୍କ ଚକ୍ରର ଅବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ବଦଳିଥାଏ। ବିଗତ ଦିନରେ ୧୮୫୯ ମସିହାରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂ-ଚୁମ୍ବକୀୟ ଝଡ଼ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଘୋର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲାବେଳେ ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସଂଘଟିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭୂ-ଚୁମ୍ବକୀୟ ଝଡ଼ରେ କାନାଡ଼ାର କୁଇବେକ୍‌ ସହରର ଅନେକ ବିଜୁଳିକେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ଟ- ସର୍କିଟ ହୋଇ ବିଜୁଳି ଯୋଗାଣ ଗୁରୁତର ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏହା ସହିତ ଦକ୍ଷିଣକୁ ବହୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମେରୁ ଆଲୁଅ ( Aurora) ଗୁଡ଼ିକ ଦେଖା ଦେଇଥିଲେ।

ସୌର ପ୍ରୋଟୋନ୍‌ ଘଟଣା

ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠରୁ କିରୀଟ ମଣ୍ଡଳୀୟ ପିଣ୍ଡ ଉତ୍ସର୍ଜନ ସମୟରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରୋଟୋନ୍‌ କଣିକା ଉତ୍ସର୍ଜିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି, ଯାହା ସୌରଜଗତର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗତି କରିଥା’ନ୍ତି ।ସେଥିରୁ କିଛି ପ୍ରୋଟୋନ୍‌ କଣିକା ପୃଥିବୀ ଦିଗରେ ଗତି କରି ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଭେଦ କରି ଆୟନ ମଣ୍ଡଳର କଣିକାଗୁଡିକୁ ଆୟନିକତ କରିଥା’ନ୍ତି। ଏହି ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ପ୍ରୋଟୋନ୍‌ କଣିକାସବୁ କକ୍ଷରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷଯାନ ଏବଂ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିକିରଣ (Radiation) ଜନିତ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଘଟୁଥିବା ପ୍ରତିଟି ଘଟଣା ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କିମ୍ବା ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠର ଏଭଳି ଘଟଣାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦେଇ ହେବ ନାହିଁ ।

ମାତ୍ର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଜରିଆରେ ସୁଦୂର ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଇଜରେ ଘଟୁଥିବା ଏଭଳି ଘଟଣା ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖି ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଗୁଆ ସୂଚନା ଜାରି କଲେ ପୃଥିବୀରେ ଘଟୁଥିବା କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ମାତ୍ରାକୁ ପ୍ରତିହତ କରିହେବ।

ସୌର ଝଡ଼ ସାଧାରଣତଃ ସୌର କଳଙ୍କ ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଥାଏ। ସୌର କଳଙ୍କ ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠର କଳା ଅଂଶ ଏବଂ ଏଥିରେ ଦ୍ରୁତ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଥାଏ। ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ଆକାରର ସୌର କଳଙ୍କ ପୃଥିବୀ ଭଳି ବଡ଼ ହୋଇପାରେ। ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠ ଦେଇ ଦ୍ରୁତ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ, ପୃଷ୍ଠର ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମାନ୍ୟ ଥଣ୍ଡା ହୋଇଥାଏ। ସୌରପୃଷ୍ଠକୁ ‘କୋରୋନା’ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ତାପମାତ୍ରା ହେଉଛି ଛଅ ହଜାର ଡିଗ୍ରୀ ସେଲ୍‌ସିୟସ। ସୌର କଳଙ୍କର ତାପମାତ୍ରା ହେଉଛି ୪୨୦୦ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲ୍‌ସିୟସ। ଏଣୁ ସୌର କଳଙ୍କ କଳା ଦେଖାଯାଏ।“

ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ସୌରଜଗତର ମୁଖ୍ୟ। ଏହାକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ସୌରଜଗତର ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ପରିକ୍ରମଣ କରିଥାଆନ୍ତି। ପୃଥିବୀଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା ହେଉଛି ପ୍ରାୟ ୧୫ କୋଟି କିମି। ଏହାର ତିନି-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଉଦ୍‌ଜାନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହିଲିୟମ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁ ପୃଥିବୀରେ ଜୀବଜଗତ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ତିଷ୍ଠି ରହିଛି। ଏହା ଆମକୁ ଆଲୋକ ଓ ତାପ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ସୌରଶକ୍ତି ସାହାଯ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁ ଜଳଚକ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ପୃଥିବୀରେ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇଥାଏ। ମୋଟ ଉପରେ କହିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର। କିନ୍ତୁ ବେଳେବେଳେ ପୃଥିବୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କୁପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ବୃହତ୍‌ ତାପୀୟ-ଆଣବିକ ରିଆକ୍ଟର। ସେଠାରେ ଉଦ୍‌ଜାନ ପରମାଣୁର ତାପୀୟ ସଂଯୋଜନ ହୋଇ ହିଲିୟମ୍‌ ପରମାଣୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରଚୁର ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତାପମାତ୍ରା ହେଉଛି ପ୍ରାୟ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲ୍‌ସିୟସ। ଏହାର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ମୁଖ୍ୟତଃ ଅତି ଉତ୍ତପ୍ତ ପ୍ଲାଜ୍‌ମା ଗ୍ୟାସ୍‌କୁ ନେଇ ଗଠିତ। ପ୍ଲାଜ୍‌ମାକୁ ପଦାର୍ଥର ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା କୁହାଯାଏ। ବେଳେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠରେ କିଛି ଗଣ୍ଡଗୋଳିଆ ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଏଥିରୁ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତି ବାହାରି ଏହାର ବାହ୍ୟସ୍ତର ଦେଇ ସମସ୍ତ ସୌରଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଥାଏ। ଏହି ଅକସ୍ମାତ୍‌ ଶକ୍ତି ବିସ୍ଫୋରଣକୁ ‘ସୌରଶିଖା’ କୁହାଯାଏ। ଏହା ସହିତ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମୟରେ କୋରୋନାରୁ କିଛି ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ବାହାରି ଯାଇଥାଏ। ଏହାକୁ ‘କୋରୋନା ବସ୍ତୁ’ ନିଷ୍କାସନ କୁହାଯାଏ। ଏହି ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ବାସ୍ତବରେ ହେଉଛି ଆୟନୀୟ କଣିକା ପ୍ରୋଟନ। ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠରୁ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଏହି ଶକ୍ତି ଓ କଣିକାକୁ ‘ସୌର ଝଡ଼’ କୁହାଯାଏ। ଏହା କେତେ ମିନିଟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କେତେ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘଟିଥାଏ। ଏଥିରେ ବିଲିୟନ ଟନ୍‌ର ବସ୍ତୁତ୍ୱ ଥାଇପାରେ ଏବଂ ଏହା ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୮ ଲକ୍ଷରୁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ବେଗରେ ଗତି କରିଥାଏ।

ସୌର ଝଡ଼ ସାଧାରଣତଃ ସୌର କଳଙ୍କ ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଥାଏ। ସୌର କଳଙ୍କ ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠର କଳା ଅଂଶ ଏବଂ ଏଥିରେ ଦ୍ରୁତ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଥାଏ। ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ଆକାରର ସୌର କଳଙ୍କ ପୃଥିବୀ ଭଳି ବଡ଼ ହୋଇପାରେ। ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୃଷ୍ଠ ଦେଇ ଦ୍ରୁତ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ, ପୃଷ୍ଠର ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ସାମାନ୍ୟ ଥଣ୍ଡା ହୋଇଥାଏ। ସୌରପୃଷ୍ଠକୁ ‘କୋରୋନା’ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ତାପମାତ୍ରା ହେଉଛି ୬ ହଜାର ଡିଗ୍ରୀ ସେଲ୍‌ସିୟସ। ସୌର କଳଙ୍କର ତାପମାତ୍ରା ହେଉଛି ୪୨୦୦ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲ୍‌ସିୟସ। ଏଣୁ ସୌର କଳଙ୍କ କଳା ଦେଖାଯାଏ। ସୌର କଳଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଜାଗାରେ ସ୍ଥିର ନ ଥାଏ। ପୃଥିବୀରୁ ଦେଖିଲେ ୨୭ ଦିନରେ ଏଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ହୋଇଥାଏ।

ସୂର୍ଯ୍ୟର ଏହି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ୧୧ବର୍ଷିଆ ଚକ୍ରରେ ହେଉଥାଏ। ଅର୍ଥାତ୍‌ ସୌର କଳଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ନିମ୍ନତମରୁ ବଢ଼ି ବଢ଼ି ସର୍ବାଧିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାପରେ ପୁନଶ୍ଚ ହ୍ରାସ ପାଇ ନିମ୍ନତମ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଚକ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ହାରାହାରି ଏଗାର ବର୍ଷ ଲାଗିଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଏହି ସୌରଚକ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଜାଣିହୁଏ। ବିଗତ ସର୍ବାଧିକ ସୌର କଳଙ୍କ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଦେଖାଦେଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସର୍ବାଧିକ ସୌର କଳଙ୍କ ୨୦୨୪ ଅର୍ଥାତ୍‌ ଚଳିତବର୍ଷ ଦେଖାଦେବ। ସର୍ବାଧିକ ସୌର କଳଙ୍କର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟର ସର୍ବାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ସୌର ଝଡ଼ର ପରିମାଣ ବହୁଗୁଣରେ ବଢ଼ିଯାଏ।

ସୌର ଝଡ଼ର ପ୍ରଭାବ

ସୌର ଝଡ଼ର ପ୍ରଭାବ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅନେକ ଭାବରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଅବଶ୍ୟ ବଡ଼ ଧରଣର ସୌର ଝଡ଼ ଆମର ଅନେକ କ୍ଷତି କରିଥାଏ। ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ଗୋଟିଏ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳୟ ଅଛି। ସୌର ଝଡ଼ ଏହି ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥାଏ, ଯାହା ପୃଥିବୀର ସୁପରିବାହୀ ପୃଷ୍ଠରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରେରଣ କରିଥାଏ। ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ସଞ୍ଚାରଣ ତାର କିମ୍ବା ଉପକରଣ ଏହାର ନିଉଟ୍ରାଲ ପଏଣ୍ଟରେ ଭୂମି ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିଥାଏ। ଏଣୁ ସୌର ଝଡ଼ ପ୍ରେରିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ କେନ୍ଦ୍ର ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷତି କରିଥାଏ। ଏହା ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ଓ ଟେଲିଗ୍ରାଫ କେବୁଲର କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ।

ସୌର ଝଡ଼ ତେଲ ଓ ଗ୍ୟାସ୍‌ ପାଇପ୍‌ରେ କଳଙ୍କି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ଉଡ଼ାଜାହାଜ ପଠାଉଥିବା ଉଚ୍ଚ-ଆବୃତ୍ତିର ରେଡିଓ ବାର୍ତ୍ତା ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ। ମହାକାଶରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ ଓ ‘ଜିପିଏସ୍‌’ର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଓ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନିକ୍‌ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ଯୋଗୁଁ ପୃଥିବୀ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟାହତ ହୋଇପାରେ। କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଖଞ୍ଜା ଯାଇଥିବା ସୌର ଫଳକର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହା ବାଧା ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ। ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି। ଏହା ଯୋଗୁ ଉତ୍ତର ମେରୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ରଙ୍ଗିନ ଆଲୋକ ପ୍ରଭା ଦେଖାଯାଏ।

ସୌର ଝଡ଼ର ଚିହ୍ନଟ

ଭୂପୃଷ୍ଠ ଓ ମହାକାଶରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଆଲୋକ, ଅତି ବାଇଗଣୀ ରଶ୍ମି, ଗାମା ରଶ୍ମି ଓ ଏକ୍ସ ରଶ୍ମିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ଥିବା ଟ୍ରାନ୍ସମିଟର ଓ ରିସିଭର ଦ୍ୱାରା ରେଡିଓ ତରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ ଏବଂ କଣିକା ଚିହ୍ନଟ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଆୟନ ଓ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନକୁ ଗଣନା କରାଯାଏ। ମାଗ୍ନେଟୋମିଟର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଠାବ କରେ। କ୍ୟାମେରା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସୁମେରୁ ଓ କୁମେରୁ ପ୍ରଭା ଦେଖିହୁଏ। ସୁମେରୁ ଓ କୁମେରୁ ପ୍ରଭା ସୂର୍ଯ୍ୟର ସର୍ବାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସମୟରେ ଅଧିକ ଭାବେ ଦେଖାଦେଇଥାଏ। ପ୍ରଭାର ମୁଖ୍ୟ ରଙ୍ଗ ହେଉଛି ସବୁଜ। ଏହା ପୃଥିବୀରୁ ୮୦-୩୦୦ କିମି ଉଚ୍ଚରେ ଦେଖାଯାଏ।

ସୌର ଝଡ଼କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ୟୁରୋପୀୟ ମହାକାଶ ସଂଘ ମହାକାଶକୁ ମହାକାଶଯାନ ପଠାଇଛନ୍ତି। ଭାରତ ପୃଥିବୀଠାରୁ ୧୫ ଲକ୍ଷ କିିମି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ୧୪ କୋଟି ୮୫ ଲକ୍ଷ କିମି ଦୂରତାରେ ଥିବା ଏଲ-୧ ବିନ୍ଦୁରେ ଆଦିତ୍ୟ ଏଲ-୧ ଯାନକୁ ଅବସ୍ଥାପିତ କରିଛି। ଏଥିରେ ଥିବା ଯନ୍ତ୍ରପାତି ସୌର ଝଡ଼ରେ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଆୟନଗୁଡ଼ିକ ଗଣନା କରିବା ସହିତ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ମାପ କରିବ।

ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକ ବଳୟ ପୃଥିବୀକୁ ସୌର ଝଡ଼ରୁ ରକ୍ଷା କରୁଛି। ମାତ୍ର ସୌର ଝଡ଼ର ପରିମାଣ ଅଧିକ ହେଲେ ଏହା ରକ୍ଷା କରି ନ ପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ଆମକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବା ସହିତ ବିହିତ ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ସୌର ଝଡ଼ ହେଉଛି ଏକ ବିଶୃଙ୍ଖଳା, ଯାହା ହେଲିଓସାଇଫର୍ ଉପରେ ବାହ୍ୟ ହୋଇପାରେ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଏହାର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସମେତ ସମଗ୍ର ସୌର ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମହାକାଶ ପାଣିପାଗର କାରଣ ଅଟେ | ।

ସମ୍ବାଦରେ କାହିଁକି?

ଜୁଲାଇ 2021 ରେ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଏକ ବୃହତ୍ ସୌର ଝଡ଼ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିବ ଏବଂ ଏହା ଥରେ ଏହା ଜିପିଏସ୍, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ଉପଗ୍ରହ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ। ଉଦ୍ବେଗଜନକ ଥିବାବେଳେ ନାସା ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ଜୁଲାଇ 3 ରେ ଏକ ବଡ଼ ସୌର ଝଡ଼ ପୃଥିବୀ ଅତିକ୍ରମ କରିସାରିଛି ଏବଂ ଏହା କେବଳ ସାମାନ୍ୟ ରେଡିଓ ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ସୁନ୍ଦର ଅରୋରା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାବେଳେ ସୌର ଝଡ ପୃଥିବୀ ଏବଂ ମହାକାଶ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ମହତ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ | ଉଦାହରଣ ସହିତ ସୌର ଝଡ,ସେମାନଙ୍କର କାରଣ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଏଠାରେ ଏକ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକାରୀ |

ସୌର ଝଡ଼ କ’ଣ?

ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଷ୍ଠରେ ସୌର ଝଡ଼ ହେଉଛି ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଯାହା ବହୁ ପରିମାଣର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଚାର୍ଜ ହୋଇଥିବା କଣିକାକୁ ମହାକାଶକୁ ଛାଡିଥାଏ | ଏହି ଝଡରେ ସୌର ପ୍ରଜ୍ୱଳନ, କରୋନାଲ ମାସ ନିର୍ଗମନ (CMEs) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘଟଣା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ |

1. ସୌର ପ୍ରଜ୍ୱଳନ: ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ହଠାତ୍ ଆଲୋକ, ସାଧାରଣତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଟ୍ ନିକଟରେ ଦେଖାଯାଏ |

- ଉଦାହରଣ: ସୌର ପ୍ରଜ୍ୱଳନ ପୃଥିବୀରେ ରେଡିଓ ଯୋଗାଯୋଗକୁ ବାଧା ଦେଇପାରେ |

2. କରୋନାଲ୍ ମାସ୍ ନିର୍ଗମନ (CMEs): ସୌର ପବନ ଏବଂ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ବିପୁଳ ବିସ୍ଫୋରଣ ସୌର କରୋନା ଉପରେ ଉପରକୁ ଉଠୁଛି କିମ୍ବା ମହାକାଶକୁ ଛାଡି ଦିଆଯାଉଛି |

- ଉଦାହରଣ: CME ଗୁଡିକ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଧକ୍କା ହେଲେ ଜିଓମ୍ୟାଗ୍ନେଟିକ୍ ଝଡ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି |

ସୌର ଝଡ ପୃଥିବୀ ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ?

1. ଅରୋରାକାରଣ:

ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଚାର୍ଜ ହୋଇଥିବା କଣିକା ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେମାନେ ଅରୋରା ନାମକ ଆଲୋକର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି |

- ଉଦାହରଣ: ଭାରତର ଲଦାଖର ହାନଲେ ଉପରେ ସମ୍ପ୍ରତି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବା ଏକ ଅରୋରା ଏକ ଭୂ-ଚୁମ୍ବକୀୟ ଝଡ଼ ଯୋଗୁଁ ଘଟିଥିଲା |

2. ପାୱାର ଗ୍ରୀଡ୍ ବ୍ୟାଘାତ:

- କାରଣ: ଜିଓମ୍ୟାଗ୍ନେଟିକ୍ ଝଡ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଲାଇନରେ ସ୍ରୋତ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ, ଯାହା ଭୋଲ୍ଟେଜ୍ ଫ୍ଲେକଚ୍ୟୁସନ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମରକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ |

- ଉଦାହରଣ: 2003 ରେ, ଏକ ଭୂ-ଚୁମ୍ବକୀୟ ଝଡ଼ ସ୍ୱିଡେନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭ୍ରାଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା |

3. ସାଟେଲାଇଟ୍ କ୍ଷତି:

- କାରଣ: ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ କଣିକା ଉପଗ୍ରହ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ |

- ଉଦାହରଣ: ଜିପିଏସ୍ ନେଭିଗେସନ୍ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଉପଗ୍ରହଗୁଡିକ ନକ୍ ଆଉଟ୍ ହୋଇପାରେ କିମ୍ବା ପ୍ରବଳ ସୌର ଝଡ଼ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ |

4. ମହାକାଶଚାରୀ ସୁରକ୍ଷା:

- କାରଣ: ବିକିରଣର ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ |

- ଉଦାହରଣ: ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ପେସ୍ ଷ୍ଟେସନରେ ଥିବା ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ସୌର ଝଡ଼ ସମୟରେ ଷ୍ଟେସନର ଅଧିକ ଅଂଶରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି |

କାହିଁକି ସୌର ଝଡ଼ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଏ?

ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ସୌର ଝଡ଼ କୁ ବୁଝିବା ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ | ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀମାନେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଚେତାବନୀ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି |

1. ଅନୁସନ୍ଧାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ:

- ସୌର ଝଡ଼ ର ପୂର୍ବାନୁମାନ: କେବେ ଏବଂ କିପରି ସୌର ଝଡ଼ ଘଟିବ ତାହା ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ପାଇଁ ମଡେଲଗୁଡିକ ବିକାଶ କରିବା |

- ଉଦାହରଣ: ସେଣ୍ଟର ଅଫ୍ ଏକ୍ସଲେନ୍ସ ଇନ୍ ସ୍ପେସ୍ ସାଇନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ (CESSI) ପରି ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପେସ୍ ପାଗ ଉପରେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଅଦ୍ୟତନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି |

2. ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା:

- ମହାକାଶଯାନ: ବାସ୍ତବ ସମୟରେ ସୌର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସାଟେଲାଇଟ୍ L1 ପଏଣ୍ଟ ପରି ସ୍ଥିତିରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରେ |

- ଉଦାହରଣ: ISRO ର ଆଦିତ୍ୟ- L1 ମହାକାଶଯାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଏବଂ ସୌର ଝଡ଼ ବିଷୟରେ ଶୀଘ୍ର ଚେତାବନୀ ଦେବା ପାଇଁ ଉପକରଣ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ |

ସୌର ଝଡ଼ ଏକ ମହାଜାଗତିକ ଘଟଣା, ଯାହାର ମାନବ ଓ ମାନବ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର ପ୍ରଚୁର ଶକ୍ତି ରହିଛି । କିନ୍ତୁ, ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛୁ । କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଏକ ଯଥେଷ୍ଟ ବଡ଼ ସୌର ଝଡ଼ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି ଯେ ସୌର ଝଡ଼ କ’ଣ କମ୍ପ୍ୟୁଟରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରେ? ଏହାର ଉତ୍ତର ‘ହଁ’, କିନ୍ତୁ ପରୋକ୍ଷରେ । ଏଠାରେ ଏକ ପରନ୍ତୁ ଯୋଡ଼ା ଯିବା ଉଚିତ ଯେ ଘର କିମ୍ବା ଅଫିସ୍‌ରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ତା’ର ଢାଞ୍ଚାର କିଛି ଅଂଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ସୌ ର ଶିଖା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ହେବା ଉଚିତ ।

ସୂଚନାନୁଯାୟୀ , ଶକ୍ତି ସ୍ତରରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଅସ୍ଥିରତା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିସିଟି ଗ୍ରିଡ୍‌ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବାକୁ ହେଲେ ଏକ ସୌର ଝଡ଼କୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବଡ଼ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଜିଏସ୍‌ଏଫ୍‌ସି ନାସା କହିଛି । କାନାଡ଼ାରେ ଲୋ କେ ଏବେ ଭୂ-ଚୁମ୍ବକୀୟ ଝଡ଼ ଯୋଗୁ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି । ପାୱାର ଗ୍ରିଡ୍‌ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ରାଉନ୍‌ଆଉଟ୍‌ରେ ପ୍ରବାହିତ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅରୋରାଲ ଡିସ୍‌ପ୍ଲେ (ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଘଟଣା, ଯେତେବେଳେ ରଙ୍ଗୀନ୍‌ ଆଲୋକ ଆକାଶରେ ଚିକ୍‌ମିକ୍‌ କରେ) ସମୟରେ ତାହା ସାଧାରଣ

ପୃଥିବୀରେ ସୌର ଝଡ଼ ର ପ୍ରଭାବ :-

ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସୌର ଝଡ଼ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ:

• ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ-ଶକ୍ତି କଣିକା, ଯେପରିକି କରୋନାଲ୍ ମାସ୍ ଇଜେକସନ ଦ୍ଵାରା ବହନ କରାଯାଏ, ଏହା ମଣିଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିକିରଣ ବିଷାକ୍ତ ହୋଇପାରେ |

ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଏକ କରୋନାଲ୍ ମାସ ନିର୍ଗତ ହୁଏ, ଏହା ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଅସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରେ |

• ଏହା ଉପଗ୍ରହକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇପାରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିବା ପାଇଁ,ଅନେକ ସହରୀ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ବିପଦରେ ପକାଇବା |

• କେତେକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁମାନ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ପଶୁ, ଯେଉଁମାନେ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ମହୁମାଛି ଭଳି ନାଭିଗେଟ୍ ପାଇଁ ମ୍ୟାଗ୍ନେଟୋ ରିସେପସନ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ତାହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ |

ଜ୍ୟୋମ୍ୟାଗ୍ନେଟିକ୍ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ ପାଇପଲାଇନରେ ଜିଓମ୍ୟାଗ୍ନେଟିକ୍ ପ୍ରେରିତ ସ୍ରୋତ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି | ଏହା ପାଇପଲାଇନ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକାଧିକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ | ପାଇପଲାଇନ ଫ୍ଲୋ ମିଟରଗୁଡିକ ଭୁଲ ପ୍ରବାହ ସୂଚନା ପଠାଇପାରେ ଏବଂ ପାଇପଲାଇନର କ୍ଷୟ ହାର ନାଟକୀୟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ |

ସକାଳ ସୌର କିରଣ ଅତି ମନୋରମ

କାକର ବିନ୍ଦୁରେ ପଡ଼ି ଦିଶେ ମୋତି ସମ |

ଜୀବନିକା ‘ଘ’ ବହେ କୋମଳ କିରଣ

ଶିଶୁ ଚର୍ମ ଅସ୍ଥି କରେ ସଶକ୍ତିକରଣ |

ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୌର ରଶ୍ମି ହୁଏ ଖରତର

ଅସ୍ତଗାମୀ ରବିକର ବଡ଼ ସୁଖକର |

ପ୍ରାକୃତିକ ବିଶୋଧକ ତପନ କିରଣ

ଜୀବାଣୁ ନାଶକ ରୋକେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ |

ମୃତ୍ତିକାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ କରଇ ଉର୍ବର

ଆଲୋକ ବିନା ଅଙ୍କୁର ନାହିଁ ଉଦ୍ଭିଦର |

ଆଲୋକ ମାଳିକା ଯବକାଚେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ

କଲେ ଶୁଷ୍କ କଞ୍ଚା ଦ୍ରବ୍ୟ ହୁଏ ଭସ୍ମୀଭୂତ |

ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳେ ସୌରତାପ ହୁଅଇ ପ୍ରଖର

ଶୁଷ୍କ କରେ ନଦୀ ହ୍ରଦ କୂପ ସରୋବର |

ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଝାଞ୍ଜି ପବନ ବହେ ଖରତର

ବନପୋଡ଼ି ଘର ପୋଡ଼ି ତପ୍ତ ଚରାଚର |

ଖରାତାପେ ଜଳାଭାବେ ହୁଏ ଅଂଶୁଘାତ

ଅକାତରେ ଜୀବଗଣ ହୋନ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ |

ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରୁ ଏବେ ଶକ୍ତି ଉତ୍ତପନ୍ନ

ଚଳେ କାରଖାନା ରାତ୍ରେ ଆଲୁଅ ଇନ୍ଧନ |

ସୂର୍ଯ୍ୟ ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର ବୋଲାଏ

ଦୃଶ୍ୟମାନ ବ୍ରହ୍ମ ସିଏ ଲୋକେ ପୂଜା ପାଏ |

ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସୌର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ |

1. ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସୌର ଚକ୍ର:

- ଶିଖର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହାର 11 ବର୍ଷର ସୌର ଚକ୍ରର ଶିଖରକୁ ଆସୁଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଟ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ସୌର ଝଡ଼ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ |

- ଉଦାହରଣ: 10 ମଇ 2023 ରେ ଜିଓମ୍ୟାଗ୍ନେଟିକ୍ ଝଡ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଟ୍ AR 3664 ରୁ CME ଦ୍ୱାରା ଘଟିଥିଲା |

2. ଆଦିତ୍ୟ- L1 ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ:

- ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ବର୍ତ୍ତମାନ କାଲିବ୍ରେସନ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥିବା ଆଦିତ୍ୟ- L1 ମହାକାଶଯାନ ସୌର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ନଜର ରଖିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି |

- ଉଦାହରଣ: ଆଦିତ୍ୟ- L1 ଉପରେ ଯନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଆଲଫା କଣିକା ଏବଂ ପ୍ରୋଟନ୍ ଫ୍ଲକ୍ସରେ ବୃଦ୍ଧି, ସୌର ଝଡ଼ ର ଚିହ୍ନଟ କରିସାରିଛି |

ଉପସଂହାର

ସୌର ଝଡ଼ ,ମେସେରିଜିଂ ଅରୋରା ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବାବେଳେ ପୃଥିବୀର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଘୋର ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ | ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ସୁରକ୍ଷା ତଥା ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଝଡଗୁଡିକର ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ | CESSI ପରି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଆଦିତ୍ୟ- L1 ପରି ମିଶନ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସନ୍ଧାନର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଅଛି |

ସୌର ଝଡ଼ ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ | Solar Storm & Effects on the Earth👇

ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସୌର ଝଡ଼ କିପରି ଭାବେ ପୂର୍ଥିବେ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ