ଏକ ଛୋଟ ଚାରା ଯେତେବେଳେ ମୋଟ ହୋଇ ଗଛ ହୁଏ, ତାହାର ଛାୟା ଅନେକକୁ ଶିତଳତା ଦିଏ, ତାଳ ଗଛ ତଳେ ବସି ମନୁଷ୍ୟ ବିଶ୍ରାମ କରେ, ପକ୍ଷୀ ସରସ ଗଠନ କରେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଆମ ଜୀବନରେ ଅନେକ ପ୍ରତୀକ ନେଇ ଆସେ। ଏମିତି ଏକ ଗଭୀର ଅର୍ଥ ରଖୁଥିବା ଶବ୍ଦ ହେଉଛି - “ଚାଟଶାଳୀ”। ସେଦିନର ଯେଉଁ ଛୋଟ ଚାଟଶାଳୀ ଆଜି ଏକ ବୃହତ୍ ଗଢ଼, ଏକ ଗଢ଼ିତ ନାମ, ଏକ ଜ୍ଞାନ ଗଛ, ଏକ ମହାଦ୍ରୁମ ହୋଇଯାଇଛି।

ପ୍ରାଚୀନ ଦିନର ଚାଟଶାଳୀ

ଗତ ଦଶକ ଅଥବା ଶତାବ୍ଦୀ ଅଗରୁ, ଗାଁ ଗାଁ ରେ ଥିଲେ ଗୋଟିଏ ଶିକ୍ଷକ – ଏକ ଗୁରୁଜି। ସେ ତାଙ୍କ ଘର ଆଗକୁ ବା ଗଛ ତଳେ କିଛି ଛୋଟ ପିଲା ମାନେ ଗୋଟିଏ ଦୁର୍ମାଟ ଉପରେ ବସି ଅକ୍ଷର ଶିଖୁଥିଲେ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବଲାଯାଉଥିଲା ଚାଟଶାଳୀ। ଏଠି କୌଣସି ବୃହତ୍ ଘର ନଥିଲା, ନ ଥିଲା ଛାତି, ନ କୌଣସି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ। ଗୋଟିଏ ଢାଳ ଗଛ ତଳେ ଶିକ୍ଷାର ଅରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା।

ପିଲାମାନେ ଶିଖୁଥିଲେ କେମିତି ଲେଖିବା, ଗଣିବା, ଓଡ଼ିଆ ଶବ୍ଦ, ଗୀତ, ଶ୍ଲୋକ। ସେଥିରୁ ତିଆରି ହେଉଥିଲେ ଭବିଷ୍ୟତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନିଷ୍ୟ। ଚାଟଶାଳୀ ଥିଲା ଏକ ଆଦର୍ଶ ଗଢ଼ିବା ଜାଗା – ଯେଉଁଠି ଶିକ୍ଷା ସହ ଶିଷ୍ୟମାନେ ନୈତିକତା, ସଂସ୍କାର ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖିବା ଶିଖୁଥିଲେ।

ଗୁରୁଜି ଏବଂ ଶିଷ୍ୟ

ସେଦିନର ଗୁରୁଜି କୌଣସି ଦେଶପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ନ ଥିଲେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବତା ପରି ଦେଖୁଥିଲେ। ଗୁରୁଜି ଅନେକ ସମୟ ପୂରା ଦିନ ଆପଣଙ୍କ ଗ୍ରାମର ଛୁଆମାନଙ୍କୁ ଶିଖାଇ ପାରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନ ଥିଲା ଅଧିକ ଉପକରଣ, କିନ୍ତୁ ଥିଲା ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ଅଗାଧ ନିଷ୍ଠା।

ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଜ୍ଞାନ ମୂଳ୍ୟ

ସେ ଚାଟଶାଳୀ ଏକ ମନ୍ଦିର ପରି ପବିତ୍ର ଥିଲା। ଆଜିର ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ଶିକ୍ଷା ଦେଖାଯାଉଛି ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବା ବେପାରିକ ଦିଗ, ସେତେବେଳେ ଚାଟଶାଳୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭିତ୍ତିକ ଧ୍ୟାନମଞ୍ଚ। ଏଠି ନ ଥିଲା ଅନ୍ୟୋନ୍ୟାର ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା, ଅନ୍ୟନ୍ୟ ଠାରୁ ଭଲ ହେବା ଦୃଷ୍ଟି, ବରଂ ଥିଲା ଏକାଠି ଶିଖିବା ଓ ତାଲମେଳ ରଖିବା ଚେଷ୍ଟା।

ଅନେକ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଚାଟଶାଳୀରୁ ଆସିଛନ୍ତି

ଆଜି ଯେଉଁମାନେ ବଡ଼ ଅଫିସର, ବିଜ୍ଞାନୀ, ଗଣିତଜ୍ଞ, କବି, ଅଧ୍ୟାପକ, ତାଙ୍କର ଶେଷ ପଢ଼ାଶୁନା ଆମେ ଦେଖିଥିଲେ ଯେ, ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏହି ଗଛ ତଳ ଚାଟଶାଳୀରୁ। ସେ ଗଛ ତଳର ଛାୟା ଏବଂ ଗୁରୁଜିଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ସେମାନଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅନୁପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରାପ୍ତିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।

ଆଜିର ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଆଜି ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ବ୍ୟାସିକ ଗୃହ, ବୃହତ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଏସି କ୍ଲାସ୍ ରୁମ, ମାଲ୍ଟିମିଡିଆ ଶିକ୍ଷା। ମାନ୍ୟତା ହେଉଛି ଶିକ୍ଷା ଉନ୍ନତି ଲାଗି ତେଜ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ନୈତିକତା, ଶିଷ୍ଟାଚାର, ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଖୋଜି ମିଳୁନି। ଏହି ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଆମେ ଦୃତ ଗତିରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁଛୁ, କିନ୍ତୁ ଦିଗ ବୁଝିପାରୁନାହିଁ। ଏହି ଅଭିଜାତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଭିତରେ ଗୁରୁଜିଙ୍କର ଭୂମିକା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଉଛି।

ଚାଟଶାଳୀର ମୂଲ୍ୟ ଆଜି ବି ରହିଛି

ଯଦି ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଭଲ ନାଗରିକ, ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ ସହିତ ମଣିଷ ତିଆରି କରିବା, ତେବେ ଆମେ ସେ ଚାଟଶାଳୀ ମାନସିକତାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବେ ମାନିବା, ଶିକ୍ଷାକୁ ଏକ ଦାୟିତ୍ୱ ବୋଧର ସାଧନା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିଦ୍ୟାଳୟ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୂର୍ଗା ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ବିଦ୍ୟାଦେବୀ ବସିଥିବା ବେଳେ ଚାଟଶାଳୀ ରହିଥିଲା ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ।

ଉପସଂହାର

ସେଦିନର ଛୋଟ ଚାଟଶାଳୀ ଆଜି ଏକ ମହାଦ୍ରୁମ ହୋଇଛି ଯେଉଁଠାରୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନଗୋଷ୍ଠୀ ଗଢ଼ିଉଠିଛି। ଏହି ମହାଦ୍ରୁମର ମୂଳ ଥିଲା ଶୁଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗୁରୁଶିଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ। ଏହା ଆମକୁ ଏହି ଗଥା ଶିଖାଏ – ଯେଉଁଥିରେ ନୀତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଓ ଦୟା ନଥାଏ, ସେଠି ଶିକ୍ଷାର ଅର୍ଥ ଶୂନ୍ୟ।

ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଚାଟଶାଳୀ ମନୋଭାବକୁ ଆଜି ବି ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା – ଯାହାଠାରୁ ଶୁଭ ବୃକ୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ମହାଦ୍ରୁମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ସେଦିନର ଚାଟଶାଳୀ ଆଜି ମହାଦ୍ରୁମ

ସେଦିନର ଚାଟଶାଳୀ ଆଜି ମହାଦ୍ରୁମ