ପ୍ରଥମ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: ବିବାହର ଆଗାମନ

କୈଳାସ ଶିଖରେ ଜଳେ ଦୀପାଳି,

ଦେବାଦି ଦେବୀ ଆସିଛନ୍ତି ଡାଳି।

ହିମାଳୟ ଘରେ ଧୂମ ଧାମ,

ପାର୍ବତୀ ହେବେ ଆଜି ଶିବରାଣୀ।

ନନ୍ଦୀ ଆଗେ ବାଜେ ଡମ୍ବରୁ,

ଗଣେଶ ଗଜା କରେ ମନ୍ଦ ହସ।

ଗିରିରାଜ ଘରେ ଲାଗିଛି ରୀତି,

ସାଜିଛି କନ୍ୟା ସୁନାର ପିଠି।

ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: ବରଯାତ୍ରୀ

ଜଟା ଉପରେ ଗଙ୍ଗା ଝରେ,

ଭସ୍ମ ଲଗାଇ ଆସେ ଭୋଳେ ଶିବ।

ତ୍ରିପୁରାରି ଆଜି ବର ରୂପେ,

ବାହୁଡ଼ି ଆସେ ଦେବତା ସମୂହେ।

ଇନ୍ଦ୍ର ଆଣେ ବିଜୁଳି ରଥ,

କୁବେର ଆଣେ ସୁନାର ପାତ୍ର।

ବରୁଣ ଆଣେ ମୁକ୍ତା ହାର,

ବ୍ରହ୍ମା ବସିଛନ୍ତି ବେଦପାଠେ।

ତୃତୀୟ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: କନ୍ୟା ସଜ୍ଜା

ମେନକା ସଜାଉଛନ୍ତି ଝିଅ,

ଅଳତା ଲଗାଇ ହସେ ମୁଖେ।

ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ ଲଲାଟେ ଶୋହେ,

ନୂଆ ଶାଡ଼ିରେ ଦିବ୍ୟ ଦେହେ।

ଗୌରୀ ରୂପେ ପାର୍ବତୀ ଆଜି,

ସାତ ସାତ ପାହାଚ ଯାଏ ଭାସି।

ପିତା ହିମାଳୟ କରେ ଆଶୀର୍ବାଦ,

"ଜାମାତା ହେଉ ତୁମେ ତ୍ରିଲୋକନାଥ"।

ଚତୁର୍ଥ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: ବିବାହ ବେଦୀ

ଅଗ୍ନି ସାକ୍ଷୀ କରି ବରକନ୍ୟା,

ଫେରନ୍ତି ସାତପଦୀ ପାଶେ।

ପ୍ରଥମ ପଦେ ଅନ୍ନଦାତା,

ଦ୍ୱିତୀୟେ ବସେ ଜ୍ଞାନଦାତା।

ତୃତୀୟେ ବସେ ଧର୍ମପାଳ,

ଚତୁର୍ଥେ ବସେ କାମଦେବ।

ପଞ୍ଚମେ ବସେ ପଞ୍ଚଭୂତ,

ଷଷ୍ଠେ ବସେ ଷଡ୍ରିପୁ ଜିତ।

ପଞ୍ଚମ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: ଦିବ୍ୟ ମିଳନ

ସପ୍ତମ ପଦେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା,

ଶିବ ପାର୍ବତୀ ଏକାଙ୍ଗ ହେଲେ।

ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ବାଜେ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି,

"ହର ହର ମହାଦେବ" ବାଣୀ।

ଆକାଶେ ଫୁଟେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି,

ଅପସରା ନାଚେ ଦିବ୍ୟ ରଙ୍ଗେ।

ନାରଦ ବାଜାୟ ବୀଣା,

ବାସବୀ ଗାଏ ମଙ୍ଗଳଗୀତ।

ଷଷ୍ଠ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: ପାର୍ବତୀର ପ୍ରାର୍ଥନା

"ହେ ପ୍ରଭୁ ତୁମେ ଯୋଗୀରାଜ,

ମୁଁ ତୁମ ପାଦେ ଦେଲି ଆଜ।

ତପସ୍ୟାର ଫଳ ସାର,

ତୁମେ ହେଲ ମୋର ଗୃହସ୍ଥାର"।

ଶିବ କହେ ମନ୍ଦ ହସି,

"ତୁମେ ମୋର ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ।

ଜଗତେ ଖ୍ୟାତ ହେବ ଆଜୁ,

ଶିବ ପାର୍ବତୀ ଅଭେଦ ରୂପେ"।

ସପ୍ତମ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: ମଙ୍ଗଳାଚରଣ

ବାଜେ ଢୋଲ ମୃଦଙ୍ଗ କାହାଳୀ,

ନୃତ୍ୟ କରେ ଭୂତ ଗଣେ।

ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା ନାଚେ ରଙ୍ଗେ,

ସରସ୍ୱତୀ ଗାଏ ସାମଗାନ।

ସିଦ୍ଧି ବୁଦ୍ଧି ଦୁଇ ଦାସୀ,

ଅକ୍ଷତ ଛାଡନ୍ତି ଉପରେ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆଣେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଥାଳ,

ସରସ୍ୱତୀ ଦେଇ ବେଦପାଠ।

ଅଷ୍ଟମ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: ଦାର୍ଶନିକ ଅର୍ଥ

ଶିବ ଯେ ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ,

ପାର୍ବତୀ ପ୍ରକୃତିର ରୂପ।

ଦୁଇଟିର ଏ ମିଳନ ଯେତେ,

ସୃଷ୍ଟିର ରହସ୍ୟ ତାହା ମଧ୍ୟେ।

ଯୋଗୀ ହୃଦୟେ ବସେ ଶିବ,

ଶକ୍ତି ବିନା ସେ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ତେଣୁ ଏ ଦିବ୍ୟ ବିବାହ ଯେ,

ଆତ୍ମାର ସାଧନା ଅଟେ ନିଜେ।

ନବମ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରସଙ୍ଗ

ଆଜି ଯାଏ ଏ ପବିତ୍ର ରୀତି,

ଶିବ ବିବାହେ ହୁଏ ପୁନୀତି।

ଶିବରାତ୍ରିର ପବିତ୍ର ରାତି,

ସେ ବିବାହକୁ ସ୍ମରି ଯାତ୍ରୀ।

ସେ ମଙ୍ଗଳ ଘଟେ ଜଳ ଆଣ,

ଶିବ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କର ପ୍ରଣାମ।

ଯେଉଁ ଘରେ ଏ ପୂଜା ହୁଏ,

ସେହି ଘରେ ଶାନ୍ତି ବସେ ନିତ୍ୟେ।

ଦଶମ ପର୍ଚ୍ଛେଦ: ଶେଷ ପ୍ରାର୍ଥନା

"ହେ ଭୋଳାନାଥ ହେ ଗିରିଜା,

ଆମ ଜୀବନେ ଦିଅ ଆଲୋକ।

ଯେପରି ତୁମ ଦିବ୍ୟ ମିଳନ,

ଆମ ମନେ ବସେ ସନ୍ତୋଷ।"

"ଶିବ ହେଉ ଆମ ମନ ବାସ,

ପାର୍ବତୀ ହେଉ ଆମ ଶକ୍ତି।

ଏ ଦିବ୍ୟ ବିବାହର ପ୍ରଭା,

ଆଲୋକିତ କରୁ ଜଗତପଥ।"

କବିତାର ବିଶେଷତ୍ୱ:

(୧) ପ୍ରାକୃତିକ ଚିତ୍ରଣ: କୈଳାସ, ହିମାଳୟ, ଗଙ୍ଗା ଆଦିର ସଜୀବ ବର୍ଣ୍ଣନା

(୨) ଦାର୍ଶନିକ ଗଭୀରତା: ଶିବ (ପୁରୁଷ) ଓ ପାର୍ବତୀ (ପ୍ରକୃତି)ର ମିଳନର ସାଂଖ୍ୟିକ ତତ୍ତ୍ୱ

(୩) ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା: ଓଡ଼ିଶାର ଶିବ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧ

(୪) ଭାବପ୍ରବଣତା: ପାର୍ବତୀର ଭକ୍ତି ଓ ଶିବର କରୁଣା ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ

ଶିବ ବିବାହର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ

ଜଡ଼ (ପାର୍ବତୀ) ଓ ଚେତନ (ଶିବ)ର ମିଳନ

ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଯୋଗୀର ସନ୍ତୁଳନ

ପୁରୁଷାର୍ଥ ଓ ପ୍ରକୃତିର ସମନ୍ୱୟ

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!