କିମ୍ୱଦନ୍ତୀମୟ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ(The legendary Lord Jagannath) -

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ କିଏ କ'ଣ କାହିଁକି କେବେ ଏସବୁ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ନେଇ ଏ ପ୍ରବନ୍ଧର ପରିକଳ୍ପନା ନୁହେଁ, କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଓ ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ କିପରି ଲୋକଙ୍କ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି ଓ ସେହି ବିଶ୍ୱାସକୁ ଯେତେ ଯୁକ୍ତି ତର୍କ ଓ ତଥ୍ୟ ବଳରେ ଅସାର, ଅନଐତିହାସିକ ଏବଂ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସ ବୋଲି ପଣ୍ଡିତମାନେ ଯେତେ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଲୋକଙ୍କୁ ଆଦୌ ପ୍ରଭାବିତ କରୁ ନାହିଁ ବା ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ଵାସରୁ ସେମାନେ ଦୂରେଇ ଯାଇ ନାହାନ୍ତି । ବରଂ ସେହି ବିଶ୍ଵାସକୁ ଜୀବନର ସଂପଦ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି । ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସରୁ ଓ ଲୋକ ମାନସିକତାରୁ କିମ୍ବଦନ୍ତୀର ସୃଷ୍ଟି । ଲୋକ ମାନସିକତା ଏପରି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପାଦାନ ଯାହା ସ୍ଵତଃ ଗଢ଼ି ଦିଏ କାହାଣୀ ଅଲୌକିକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଓ ତାହା ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ । ସେହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଐତିହାସିକ ସତ୍ୟତା ଅଛି ବା ନାହିଁ ସେ ନେଇ ଲୋକେ ଆଦୌ ମୁଣ୍ଡ ଖେଳାନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ବାସ ସକଳ ଯୁଭି ତର୍କର ଉର୍ଦ୍ଧରେ । ସେହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଯେ ଇତିହାସର ସ୍ପର୍ଶ ନଥାଏ, ନୁହେଁ । ତାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିବା ହୁଏତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ । ମାତ୍ର ଇତିହାସ ନାହିଁ ବୋଲି କହି ହୁଏ ନାହିଁ । ଲୋକେ ଯେଉଁ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଗଢ଼ି ଦିଅନ୍ତି ଓ ଯାହା ଯୁଗକୁ ଯୁଗକୁ ଲୋକ ମୁଖରେ ଗଡି ଆସେ ତାହା ସେମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ବିଶ୍ଵାସରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଆଦିମ ଧର୍ମ ମୁଖ୍ୟତଃ କୌଣସି ଅଲୌକିକ ଶକ୍ତି ବା ବାହ୍ୟ ଶକ୍ତିରୁ ସୃଷ୍ଟ । ଏହି ଆଦିମ ଧର୍ମର ସୃଷ୍ଟି ଜୀବବାଦ, ପ୍ରାଣବାଦ, ଫେଟିସବାଦ, ମାନାବାଦ ଓ ଟୋଟେମ୍ବାଦ ରୂପରେ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳିଥାଏ । (ମହାପାତ୍ର ଶ୍ୟାମ ସୁନ୍ଦର: ଲୋକ ଧର୍ମ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ) । ଜୀବବାଦରେ ଗୋଟିଏ ଆତ୍ମା ବା ଜୀବ ସର୍ବତ୍ର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ଲୋକେ ବାଘ, ବୃକ୍ଷଲତା, ନାଗ, ସମୁଦ୍ର, ପର୍ବତ, ନଦୀ, ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ମାତ୍ର ପ୍ରାଣବାଦରେ ଲୋକେ ବିଶ୍ଵାସ କଲେ ଏକ ଅଶରୀରୀ ଅଲୌକିକ ସଭାରେ, ଯାହାକୁ କୁହାଗଲା ଆତ୍ମା । ଫେଟିସ୍‌ବାଦରେ ବସ୍ତୁରେ ଆତ୍ମାକୁ ଆରୋପିତ କରି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରାଗଲା । ମାନାବାଦରେ ଅତିପ୍ରାକୃତିକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରକାଶ, ଟୋଟେମବାଦରେ ପଶୁପକ୍ଷୀ ସର୍ପ ଆଦିଠାରୁ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେତୁ ସେହି ସେହି ଗୋତ୍ରର ଲୋକେ ସେହି ସେହି ଜୀବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବାର ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରକୃତିବାଦରେ ପ୍ରକୃତିକୁ ଈଶ୍ବର ଭାବରେ ଆରାଧନା ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଲାଭ କଲା । ଏସବୁ ଧର୍ମ ବିଶ୍ଵାସରୁ ଉଦ୍‌ଭବ ହେଲା ମାନବତାବାଦୀ ଧର୍ମ ବିଶ୍ଵାସ । ମାନବୀୟ ଗୁଣରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭୂଷିତ କରି ଉପାସନା କରିବା ହେଲା ଏହି ଧର୍ମର ମୁଖ୍ୟ ବିଶ୍ବାସ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଚିନ୍ତା କଲାବେଳେ ଆମେ ତାଙ୍କଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାନବବାଦ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମବାଦର ସମନ୍ବୟ ହୋଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁ । ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁମିତ ହୁଏ ଯେ ଜଗନ୍ନାଥ ଆଦିମ ଧର୍ମ ବିଶ୍ବାସରୁ ସୃଷ୍ଟ ନୁହନ୍ତି । ମାନବବାଦୀ ଧର୍ମ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମବାଦୀ ଧର୍ମ ଓ ପ୍ରକୃତିବାଦୀ ଧର୍ମର ସମନ୍ୱୟରୁ ହିଁ ତାଙ୍କର ଉଦବର୍ତ୍ତନ । ପ୍ରକୃତିବାଦରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଆକାଶ ଆଦି ସହିତ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ଯ ଉପାସିତ । ଜଗନ୍ନାଥ ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ । ଦାରୁ ଉପାସନାରୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ବିବର୍ତ୍ତନ। ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ । ସେ ବରୁଣ କନ୍ୟା । ତେଣୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ସମୁଦ୍ର ଅର୍ଥାତ୍ ଜଳ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ସହିତ ସଂପର୍କ । ସ୍ନାନ ଯାତ୍ରା ବେଳେ ଜଗନ୍ନାଥ ସୁବର୍ଷ ରୂପର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି । ନରେନ୍ଦ୍ର ସରୋବରରେ ଚାପ ଖେଳନ୍ତି । ଅତଏବ ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ଓ ଜଳବ୍ରହ୍ମର ସେ ଏକ ସମନ୍ବିତ ବିଗ୍ରହ ।

ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଜଗନ୍ନାଥ(Purusottam Jagannath)-

ଜଗନ୍ନାଥ ମାନବାୟିତ । ତେଣୁ ସେ ମଣିଷଙ୍କ ପରି ବେଶ ହେଲେ, ଶୟନ କଲେ (ପହୁଡ଼), ଅବକାଶ କଲେ, କାଠିଲାଗି କଲେ, ମଣୋହି କଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ରାଜା ହେଲେ । ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା ମଣିମା ମହାବାହୁ । ସେ ପୁଣି ପତିତମାନଙ୍କୁ ପାବନ କଲେ ବୋଲି ହେଲେ ପତିତପାବନ । ସେ ପୁଣି ହେଲେ ମୈତ୍ରୀଦେବ । ଜାତି ବର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ପାଲଟି ଗଲେ । ମୈତ୍ରୀ ଧର୍ମର ସେ ହେଲେ ଆବର୍ଷ । ସେ ପୁଣି ରଥଯାତ୍ରା ବେଳେ ମାଇସୀ ଘରକୁ ଯାଇ ପୋଡ଼ପିଠା ଖାଇଲେ, ଗୁଣ୍ଡିଚା ଦେବୀଙ୍କୁ ବେଳଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ସାତଦିନ କଳେଛଲେ । ଏସବୁ ତାଙ୍କର ମାନବ ଧର୍ମ, ମାନବାୟିତ କର୍ମ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମବାଦୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା ସେ ରୂପ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅରୂପ, ବ୍ୟଲ ହୋଇ ମଧ୍ଯ ଅବ୍ୟର, ଅପୂର୍ଣ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ, ସ୍ଥୂଳ ହୋଇ ମଧ୍ଯ ଶୂନ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ମହାଶୂନ୍ୟ । ସେ ବେଦେତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ । ସେ ସ୍ବୟଂ' ପରଂବ୍ରହ୍ମ । ଜଗନ୍ନାଥ ସ୍ବୟଂ ପରଂବ୍ରହ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମୟ କ୍ରମେ ତାଙ୍କଠାରେ କୃଷ୍ଣତ୍ୱ ଓ ରାମତ୍ୱକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଦିଆଗଲା । ସକଳ ଧର୍ମର ସେ ପ୍ରତୀକ ହୋଇଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ଶବର ଦେବତା କୁହାଗଲା । ଏପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ନେଇ ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସରେ ସେ ହୋଇଗଲେ ନାନା ରୂପ, ନାନା ଭାବର ଜ୍ୟୋତକ । ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନେଇ କହିଲେ:

"ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ବଡ଼େଇ

କାହାକୁ ଦିଅନ୍ତି କ୍ଷୀରି ଖେଚେଡ଼ି

କାହାକୁ ଦିଅନ୍ତି ଗଡ଼େଇ ।"

ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନେଇ କେତେ କେତେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ତିଆରି ହୋଇଗଲା । ସେହିସବୁ ମଧ୍ୟରୁ କେତେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟାରେ ରୁପାନ୍ତରିତ ହୋଇ ନୂତନ ନୂତନ ଚେତନା ସୃଷ୍ଟି କଲା । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆଦି ରୂପ ଓ ତାଙ୍କର ଦେଉଳ ତୋଳା ସଂପର୍କରେ ଇତିହାସ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । କିଏ କହେ ସେ ପ୍ରଥମେ ପଥର ମୂର୍ତି ଥିଲେ ଓ ବହୁ ପରେ ହେଲେ ଦାରୁ ମୂର୍ତ୍ତି (ରାଜଗୁରୁ ସତ୍ୟନାରାୟଣ) । ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଇତିହାସ କୁହାଗଲା ନାହିଁ । ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ମାଳବର ରାଜା । ସେ ସପରିବାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଦ୍ୟାପତିଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ପୁରୀରେ ପହଲେ । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ମନ୍ଦିରଟିଏ ଗଢ଼ିବାକୁ ଇଛା ପ୍ରକାଶ କଲେ । ମନ୍ଦିରଟିଏ ଗଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ । କୁଆଡ଼େ ସେହି ମନ୍ଦିର ତିଆରିରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଶ୍ରମିକମାନେ କୂର୍ମ ପାଲଟି ଗଲେ I ସେମାନେ ରହିଛନ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୁଷ୍କରିଣୀରେ । ଲୋକେ ଗୋଟାଏ ଧର୍ମ ବିଶ୍ଵାସରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତି । ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ । ବିଦ୍ୟାପତିଙ୍କୁ ସେ ପଠାଇଲେ ବିଷ୍ଣୁମୂର୍ତ୍ତି କେଉଁଠି ଉପାସିତ ହେଉଛରି ଖୋଜି ଆଣିବାକୁ ବିଦ୍ୟାପତି ଶବର ପଲ୍ଲୀରେ ପହଞ୍ଚି ଶବର ରାଜା ବିଶ୍ଵାବସୁ ନୀଳମାଧବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଜାଣିଲେ । ସେ ବିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଲଳିତାକୁ ବିବାହ କଲେ ଓ ଲଳିତା ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ବିଶ୍ଵାବସୁଙ୍କ ସହିତ ଯାଇ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ନୀଳମାଧବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ତତ୍‌ପରେ ସେ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଏହି ସଂବାଦ ଦେବାରୁ ରାଜା ସସୈନ୍ୟ ସେଠାକୁ ଗଲେ । ବିଶ୍ଵାବସୁଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା । ନୀଳମାଧବ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ହୋଇଗଲେ । ଶୂନ୍ୟବାଣୀ ହେଲା ସେ ବାଙ୍କିମୁହାଣ ନିକଟରେ ଦାରୁ ରୂପରେ ଭାସୁଛନ୍ତି । ସେହି ଦାରୁକୁ ଆଣି ବିଗ୍ରହ କରିବାକୁ କହିଲେ । ରାଜ ସୈନ୍ୟ ଦାରୁ ଆଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ । ପୁନଶ୍ଚ ଶୂନ୍ୟବାଣୀ ହେଲା ଯେ ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଦ୍ୟାପତି ଓ ଶବର ବିଶ୍ଵାବସୁ ତିନିଜଣ ମିଳିତ ଭାବରେ ଧରିଲେ ଦାରୁ ଆସିବ । ତିନିଜଣ ଶତ୍ରୁତା ଭୁଲି ଦାରୁ ଆଣିଲେ ମାତ୍ର ବଢ଼େଇମାନେ ଦାରୁକୁ ଛେଦନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ସେମାନଙ୍କର ବାରିସି ଓ ନିହାଣ ଭାଙ୍ଗିଗଲା । ଏହି ସମୟରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ମହାରାଣା ପହଞ୍ଚି ସେ ଦାରୁ ଗଢ଼ି ଦେବେ ବୋଲି କହିଲେ । ସର୍ତ୍ତ ରହିଲା ଗୋଟିଏ ନିବୁଜ ଘରେ ସେ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ିବେ । ଦୀର୍ଘ ଏକୋଇଶି ଦିନ ପାଇଁ କେହି ସେଠାକୁ ଯିବେ ନାହିଁ । ସର୍ଭ ଅନୁସାରେ ବୃଦ୍ଧ ଅନନ୍ତ ମହାରଣା ଏକାକୀ ଦାରକୁ କାଖରେ ଜାକି ସେହି ଘରକୁ ଗଲେ । ଦ୍ବାର ବନ୍ଦ ହେଲା । ବାହାରେ ସୈନ୍ୟସାମନ୍ତ ଜଗି ରହିଲେ । ପନ୍ଦର ଦିନ ବେଳକୁ ସେହି କୋଠରୀ ଭିତରୁ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଶୁଭିଲା ନାହିଁ । ରାଣୀ ଗୁଣ୍ଡିଚା ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ । ବୃଦ୍ଧ ବୋଧ ହୁଏ କୋଠରୀ ଭିତରେ ମରିଗଲା । ତାଙ୍କ ବାଧ୍ଯରେ ରାଜା ଦ୍ଵାର ଖୋଲି ଦେଲେ । ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ଯେ ମହାରଣା ନାହାନ୍ତି । ତିନୋଟି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂର୍ତ୍ତି ଥୁଆ ହୋଇଛି । ସେମାନେ ହିଁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା । ଶୂନ୍ୟବାଣୀ ହେଲା ସେହି ମୂରିକୁ ମନ୍ଦିରରେ ରଖି ପୂଜା କରିବା ପାଇଁ । ଏଥର ପୁଣି କାହାଣି ଗତି କଲା ଭିନ୍ନ ଦିଗରେ । ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଗଲେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ । ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନେଇ ଆସିଲା ବେଳକୁ ଅନେକ ଯୁଗ ବିତି ଗଲାଣି । ଦେଉଳ ବାଲିରେ ପୋତି ହୋଇଗଲାଣି । ରାଣି ଓ ତାଙ୍କର କୁଟୁମ୍ବ ବିଦ୍ୟାପତି, ବିଶ୍ଵାବସୁ ଆଦି ମରିଗଲେଣି । ସେହି ମନ୍ଦିରକୁ ଉତ୍କଳର ରାଜା ମାଧବ ବାଲିରୂପ ଭିତରୁ ବାହାର କଲେ ଓ ସେହି ମନ୍ଦିର ତାଙ୍କର ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପହଞ୍ଚୁ ପରେ ରାଜା ମାଧବ ମନ୍ଦିରକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ପ୍ରମାଣ ଖୋଜିଲେ । ଅବଶେଷରେ ଭୂଷଣ୍ଡ କାକ, ମାର୍କଣ୍ଡ ଋଷି, ଯତିଜଥମ୍ ହଂସ ପ୍ରମୁଖ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେବାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରକୃତ ନିର୍ମାତା ବୋଲି ଜଣାଗଲା । ସେହି ଦିନରୁ ମାଧବ ହେଲେ ଗାଲ ମାଧବ। ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରେ ତ୍ରିମୂର୍ତି ପୂଜା ପାଇଲେ।

ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଜନ୍ମଦେବୀ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ପରିବେଶକୁ ବର୍ଷରେ ଥରେ ରଥ ଯାତ୍ରାବେଳେ ପ୍ରଭୁମାନେ ରଥରେ ଯାଇ ବିରାଜମାନ ହୁଅନ୍ତି । ରାଣୀ ଗୁଣ୍ଡିଚାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କର କୃପା । ଅପରପକ୍ଷରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବର ମାଗିବା ପାଇଁ କହିଲେ ସେ କହିଲେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ବଂଶ କରିଦେବା ପାଇଁ । ଜଗନ୍ନାଥ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କ‌ହିଲେ ସେ ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ବଂଶଧରମାନେ ସେହି ମନ୍ଦିର ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ପୁରୁଷଙ୍କ କୀର୍ତି କହି ଅହଂକାର ପ୍ରକାଶ କରିବେ । ତେଣୁ ସେ ବାହାରି ନାହିଁ ତାଙ୍କ ବଂଶରେ କେହି ରହୁ ବୋଲି । ଫଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେହିକାଳରୁ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଵୟଂ ଜଗନ୍ନାଥ ହିଁ ତାଙ୍କର ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ଆସୁଛନ୍ତି । ଏହି କିମ୍ବଦଗୀଟି ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ । ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସରେ ଏପରି ଗୋଟିଏ କାହାଣୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟକୁ ବିକଶିତ କରି ଦେଇଛି । ଏଥିରେ ଜାତିଭେଦକୁ ବିରୋଧ କରାଯାଇଛି । ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଶୂଦ୍ର ବା ଆଦିବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ମନେ କରାଯାଇଛି । ଜଗନ୍ନାଥ ଯେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଅଳନ୍ତ ପରବ୍ରହ୍ମ ତାହା ସୂଚିତ ହୋଇଛି । ବୃଦ୍ଧ ମହାରଣା ଯେ ସ୍ଵୟଂ ବ୍ରହ୍ମ ଓ ସେ ନିଜେ ନିଜର ମୂର୍ତି ଗଠନ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟଜିତ ହୋଇଛି । ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂର୍ତି ହୋଇ ମଧ୍ଯ ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଲଙ୍ଗିତ ଦେଇଛନ୍ତି । ସେହି ତିନିମୂର୍ତି ଯେ ଏକ ଏବଂ ଅଭିନ୍ନ ତାହା ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜା ଓ ଦଇତା (ଶବର) ସମସ୍ତ ଭେଦ ଦୂର କରି ଉପାସନା ଓ ପୂଜା କରନ୍ତି ତାହା ଏକ ଉଦାର ମାନବୀୟ ପରମ୍ପରାର ମାନ୍ୟତା ପାଇ ଅଛି । ଅତଏବ ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀଟି ଯଦିଓ ଇତିହାସ ସମ୍ପର୍କିତ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସରୁ ଜନ୍ମନେଇ କେତେ ଯେ ମହୀୟାନ ହୋଇଯାଇଛି ତାହାକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରାଯାଏ । ଇତିହାସଠାରୁ ଏହା ହୋଇଯାଇଛି ଏକ ବୃହତ୍ତର ମାନବୀୟ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଇତିହାସ । ଏବେ ଏହା ଆଉ କେବଳ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ହୋଇ ରହିନାହିଁ । ଏକ ମିଥ୍ୟାରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଛି ।

କିମ୍ୱଦନ୍ତୀ ପୁରୁଷ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ(The legendary man Shri Jagannath) -

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନେଇ ଆହୁରି କେତେକ କେତେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଯାଇଛି । ମାଦଳା ପାଞ୍ଜି ଓ ଦାର୍ଯ୍ଯତା ଇଭିରେ ଆମେ ଅନେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଦେଖୁ । ଏସବୁ ସେହି ସରଳ ଭଳି ପ୍ରାଣ ଲୋକମାନସିକତାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନାନ କରିବା ହେତୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଜ୍ଵର ହୁଏ । ପନ୍ଦର ଦିନ କାଳ ଅଣସର ଘରେ ରହି ଚିକିସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେ ଭଲ ହୁଅନ୍ତି । ତାଙ୍କର ନେତ୍ରୋତ୍ସବ ହୁଏ । ତାହାପରେ ସେ ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ଆସନ୍ତି ଓ ସେଠାରୁ ଯାଆନ୍ତି ତିନୋଟି ରଥରେ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରକୁ । ଏସବୁ ସେହି ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସର ମାନବୀୟ ରୂପ ଓ ଲୀଳା । ନିଃଶଙ୍କ ଭାନୁଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ପଶୁପାଳକଙ୍କ ଆଇଁ ନିବେଦନରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ତ୍ରିମୁଣ୍ଡିରୁ ବେଶ ବାହାରିବା, ନୀଳୀକୁମାରୁଣୀ କାହାଣୀ, ଅନ୍ଧ ଦରତା ଦାସ କାହାଣୀ, ମଲ ଜାନୁଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ମହାଆଙ୍କ ପ୍ରତି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ କରୁଣା, ମଇଭାନୁ ଦେବଙ୍କ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ରୂପେ କପିଳରାଇଡଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବଙ୍କ ସମୟରେ କାଞ୍ଚୁ କାବେରୀ କାହାଣୀ, ମାଣିକ ଗଉଡୁଣୀଠାରୁ ସୈନିକ ବେଶରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ବହିଖିଆ କାହାଣୀ, କା, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ରଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବିଜୟ । କାଷ୍ଠ ରାଜକନ୍ୟା ପଦ୍ମାବତୀ (ରୂପାୟିକା)କୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ ଓ ଚଣ୍ଡାଳ ସହିତ ବିବାହ ଦେବା ପାଇଁ ଆଦେଶ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ରଥ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବ ଛେରାପହଁରା କରୁଥିବା ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ ଓ ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ସହିତ ପୁରୁଷୋମ ଦେବଙ୍କର ବିବାହ, ମୁକୁନ୍ଦ ଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ଜଳାପାହାଡ଼ର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଆକ୍ରମଣ ଓ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନେଇ ଗଙ୍ଗାକୂଳରେ ଦହନ, ବିଶର ମହାନ୍ତି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମକୁ ମୃଦଙ୍ଗ ଖୋଳ ଭିତରେ କୁଳଗକୁ ଆନୟନ ଓ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ ତାହାକୁ ଆଣି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେବର କରି ସେହି ବ୍ରହ୍ମର ସ୍ଥାନ ଇତ୍ୟାଦି ନାଳା କଥା ମାଦଳା ପାଞ୍ଜିରେ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳେ । ଏସବୁର ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଖୋଜିଲେ ନିରାଶ ହେବାକୁ ପଡ଼େ । ତଥାପି ଏସବୁରେ ଯେ କିଛି ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ, ନୁହେଁ । କଞ୍ଚ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ସହିତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବଙ୍କ ବିବାହ ଇତିହାସ ସମ୍ମତ । ମାଣିକୀ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଇତିହାସ କି ନୁହେଁ ତାହା ବିବଦମାନ । ଏହି କାହାଣୀକୁ ଜନଶ୍ରୁତି ବୋଲି କେତେକ କହନ୍ତି (ଦାଶ ଗଗନେନ୍ଦ୍ର) କେତେକ ପୂଣି କହନ୍ତି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ଓ ଗଜପତିଙ୍କ ଛେଲା ପହଁରା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ମାତ୍ର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ସଂପର୍କରେ ପୂର୍ବରୁ ରଚିତ କେତେକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଓ ଶ୍ଳୋକରେ ଦେଖାଯାଏ । ହୁଏତ କାବେରୀ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଜନଶ୍ରୁତିମୂଳକ ବା କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ହୋଇ ଥାଇପାରେ ମାତ୍ର ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଜନମାନସରେ ବୃହତର ସତ୍ୟରେ ପରିଣତ ହୋଇ ଯାଇଅଛି । ଏଥିପାଇଁ ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ବନ୍ଦୀର ଆତ୍ମ କଥାରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଭିଭିରେ ଜଗନ୍ନାଥ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ କାଞ୍ଚି ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ସୈଳିକ ବେଶର ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖି ଲେଖିଛନ୍ତି-

ଏବେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଦେଖି ଆସ ଯାଇ

କଳାଧଳା ଘୋଡ଼ା ପରେ ବେନିଭାଇ

ବୀରମୂର୍ତ୍ତି ଦିଶେ ଯେହ୍ନେ ଅଗ୍ନି ଶିଖା

ଦଧି ମୂଲ୍ୟ ମାଗେ ଛାମୁରେ ମାଣିକା

ଏ ଛବି ତ ନୁହେଁ ଶିଳ୍ପୀର କଳ୍ପନା

ଏ ଛବିର ସାକ୍ଷୀ ମାଣିକ ପାଟଣା ।

ତେଣୁ କାଞ୍ଚିକାବେରୀ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଲୋକ ମାନସରେ ଆଉ କଳ୍ପନା ହୋଇ ରହି ନାହିଁ । ଏହି କାହାଣୀ ଭିତରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦାସ ତାଙ୍କର କାଞ୍ଚି କାବେରୀ କାବ୍ୟରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ, ମାଣିକକୁ ରାଧା ରୂପେ ତର୍କଣା କରି ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଭିତରେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତା ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ଭକ୍ତି ବ୍ୟଜିତ । ଏହି ପରି କଳାପାହାଡ଼ର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଲୁଣ୍ଠନ ଓ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ପୋଡ଼ି ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ଯ ସୂଚାଇ ଦିଏ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରୀତି ଓ ଭକ୍ତିର ଗଭୀରତାକୁ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତି ବାରମ୍ବାର ଯବନମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି । ଶୋଭନ ଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ରକ୍ତବାହୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲା ବେଳେ ରାଜା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନେଇ ସୋନପୁରଠାରେ ଗୋଟିଏ ବରଗଛ ପାଖରେ ପୋତି ଦେଇଥିଲେ । ସେହି ବରଗଛକୁ ଦିଅଁ ବର କୁହାଯାଏ । ପରେ ସେହି ଦିଅଁକୁ ଅଣାଯାଇ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା । ଦ୍ୱିତୀୟ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ତକି ଖାଁଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ହେତୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନେଇ ଚିଲିକା ଓ ସେଠାରୁ ନେଇ ଟିକାଲିରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇ ରହିଥିଲାବେଳେ ସୁଜା ଖାଁର କନ୍ୟା ଓ ତଳି ଖାଁର ଭଗିନୀ ରିଜିଆକୁ ବିବାହ କରି ହାଫିଜ୍‌ କାଦରବେଗ ନାମ ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ସେ କିନ୍ତୁ ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରାଣ । ସେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଜଗନ୍ନାଥ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ପ୍ରାଣ, ମାନ ଓ ସମ୍ମାନ ସବୁ କିଛି । ତେଣୁ ସେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପଣ୍ଡା ଓ ସେବକମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ ଓ ରଥାଯାତ୍ରା ବେଳେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୁରୀକୁ ଆଣିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ସହିତ ଇତିହାସ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମଧ୍ଯ ମିଶିଯାଇଛି । ମାଦଳାପାଞ୍ଜି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ମଧ୍ୟ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି କେତେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଯାଇଛି । ରାମ ଦାସଙ୍କ ଦାର୍ଢ଼୍ଯତା ଭକ୍ତିରେ ଏହିପରି କେତେ କାହାଣୀ ସଂଯୋଜିତ । ରଘୁ ଅରକ୍ଷିତ ପ୍ରତି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ କରୁଣା, ବନ୍ଧୁ ମହାନ୍ତି ପ୍ରତି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର କୃପା, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କର ଜଗନ୍ନାଥ ଭକ୍ତି ଓ ରାଜପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣତା, କୃଷ୍ଣ ଦାସଙ୍କ ଜଗନ୍ନାଥ ଭକ୍ତି, ତିଳଛ ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ କୃପାରୁ ରାଜ ରୋଷରୁ ମୁକ୍ତି, ଗଣପତି ଭଟ୍ଟଙ୍କର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କଠାରେ ଗଣେଶ ରୂପ ଦର୍ଶନ, ଯବନ ସାଲବେଗ ପାଇଁ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥ ଅଟକି ରହିବା, ଦାସିଆ ବାଉରୀର ନଡ଼ିଆ ଜଗନ୍ନାଥ ନେବା, ତୁଳସୀ ଦାସଙ୍କର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କଠାରେ ଶ୍ରୀରାମ ରୂପ ଦର୍ଶନ ଇତ୍ୟାଦି କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସମୂଳକ । ଏହିପରି ବଳରାମ ଦାସଙ୍କର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସହିତ ଲଙ୍କାଯାତ୍ରା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣଝରି ଡୋରି ପ୍ରସଙ୍ଗ, ପଣସ ଚୋରି ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ଯ ସେହି ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ଭକ୍ତିର ନିଦର୍ଶନ । ଏସବୁ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ବା ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସରେ କେତେ ସତ୍ୟତା ଅଛି, ତାହା ଜାଣିବାର ଆବଶ୍ୟକ‌ତା ନାହିଁ । ଭାରତବର୍ଷର ଚାରି ମୁଖ୍ୟ ଧାମ ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେତେ ପୀଠ ଅଛି ସେସବୁର ଦେବତା, ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରୂପ ପରି ନୁହଁନ୍ତି । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପୂଜା ପର୍ବ ନୀତିକାନ୍ତି ପରି ମଧ୍ୟ ସେସବୁର ନୁହେଁ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଖରେ ଲୋକେ ଓ ଦେବତା କୋଳାକୋଳି । ଏଇ ଜଗନ୍ନାଥ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହୋଇ ବି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରି ନୁହଁନ୍ତି, ଶ୍ରୀରାମ ହୋଇବି ରାମଙ୍କ ପରି ନୁହନ୍ତି । ସିଏ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ତାଙ୍କର ରୂପ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର । ପର୍ବପର୍ବାଣି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର । ବେଶ ପୋଷାକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର । ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେତେ ଯେତେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି ଇମିତି ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ହୋଇ ନାହିଁ । ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗୋଟାଏ ସଂସ୍କୃତି ଗଢ଼ି ଉଠିଛି । ତା'ପାଖକୁ ଏ ଜାତି ଧାଇଁ ଆସେ । ଅଥଚ କିଛି ମାଗେ ନାହିଁ । ମାଗେ କେବଳ ଶରଧା ବାଲିରୁ ମୁଠାଏ । ସିଏ ତା'ର ବଳିୟାର ଭୁଜ ବିସ୍ତାର କରି ଦେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱର ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବା ପାଇଁ ବିରାଜିତ । ତା'ର ବାନା ପତିତପାବନ । ସିଏ ସତେ ଯେମିତି ପାପୀମାନଙ୍କୁ ଡାକୁଛି ସେଇ ନୀଳ ନଗରୀକୁ ଯାଇ ପାପ ପ୍ରଖ୍ୟାଳନ ପାଇଁ । ଏଥିପାଇଁ କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଲେଖିଛନ୍ତି -

ପତାକା ଅଞ୍ଚଳ ଚଞ୍ଚଳ ଡାକେ ପାପୀକୁ ଅବା

ଏ ନୀଳ ନଗ ନଗରୀକୁ ଆସ ଭଲ କରିବା

ଯେତେଦୂରେ ଘଣ୍ଟ ନିନାଦ ଶୁଭେ ନଦରେ ନେଇ

ପକାଏ ଅମୃତ ଦୁଷ୍କୃତ ଗଳେ ଗଳିଥା ଦେଇ ।

ଖାଲି କିମ୍ୱଦନ୍ତୀ ନୁହେଁ, ଇତିହାସ ମଧ୍ଯ ! (Not just legends, but also history! )-

ଜଗତର ନାଥ କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଈଶ୍ବର ଜଗନ୍ନାଥ କେବେ କ'ଣ କାହିଁକି ନେଇ ମୁଣ୍ଡ ନ ଖେଳାଇ ଲୋକ ବିଶ୍ଵାସରେ ଯେଉଁ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଓ ମିଥ୍ ତିଆରି ହୋଇଯାଇଛି, ତାହାର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ତତ୍ତ୍ବ ଓ ଦର୍ଶନକୁ ବୁଝି ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ହୋଇଗଲେ ହିଁ ପରମ ଶାନ୍ତି I ସିଏ ଯେ ମାନବିକତାର ଶାଶ୍ବତ ଜର୍ଗା ତାକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରିବାକୁ ହେବ । ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ଭାବକୁ ଭୁଲି ଜାତିବର୍ଷ ସଂପ୍ରଦାୟ ନିର୍ବିଶେଷରେ ତାଙ୍କର ମହିମାକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରି ସଂହତି ଓ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିବାକୁ ହେବ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଓ ମିଥ୍ ଭିତରେ ଯେଉଁ ଇତିହାସ ଓ ସତ୍ୟ ନିହିତ ଅଛି, ତାହାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରି ପାରିଲେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଯେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଯିବ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।

ସୌଜନ୍ୟ - ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ

Shri Jagannath in legend | କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ - A Blog in Odia

ଚାଲନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଏହି ବ୍ଲଗ୍ ମାଧ୍ୟମରେ