ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ସିଂହଦ୍ୱାର ନାମରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ବିରାଟ ସିଂହଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ସହ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୁଇ ଦ୍ୱାରପାଳ ଜୟ-ବିଜୟଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଅଛନ୍ତି। ଏହି ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରକୁ ଧର୍ମଦ୍ୱାର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ। ଏହି ଦ୍ଵାର ର ଗୁମୁଟ ରେ ମା ତୋରଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଛଅ ଜଣ ସଖୀ ମାନେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଅଛନ୍ତି, ପୂର୍ବେ ଏହାର ନିମ୍ନଭାଗରେ ଦଶ ଅବତାର ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ସିଂହଦ୍ଵାର ଦେଇ ରଥଯାତ୍ରା ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁ ନିଜେ ବିଜେ କରିଥାଆନ୍ତି ଓ ନିଳାଦ୍ରୀ ବିଜେ ଦିନ ବାହୁଡ଼ା ବିଜେ କରିଥାଆନ୍ତି। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ସମୟରେ ଚଳନ୍ତି ବିଗ୍ରହ ମାନେ ଏହି ଦ୍ଵାର ଦେଇ ବିଜେ ଓ ବାହୁଡ଼ା ବିଜେ ମଧ୍ୟ କରିଥାଆନ୍ତି।

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଅଶ୍ୱଦ୍ୱାର ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏହା ଅର୍ଥ ଦ୍ଵାର ନାମ ରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଏହି ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ବିରାଟ ଅଶ୍ୱ ମୂର୍ତ୍ତି ଅବସ୍ଥିତ, ଗୋଟିଏ ଧଳା ଓ ଅନ୍ୟଟି କଳା ରଙ୍ଗର ଯାହାର ଉପରି ଭାଗରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଏବଂ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର ଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଯୋଦ୍ଧା ବେଶରେ ବିରାଜମାନ, ଏହା କାଞ୍ଚି ବିଜୟକୁ ଚିତ୍ରଣ କରିଥାଏ। ଏହି ଦ୍ଵାର ର ଗୁମୁଟ ରେ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ଙ୍କ ବଂଶୀ ବଦନ ର ଅପୂର୍ବ ବିଗ୍ରହ ସହ ଛଅ ଜଣ ସଖୀ ମାନେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଅଛନ୍ତି, ପୂର୍ବେ ଏହାର ନିମ୍ନଭାଗରେ ନବଗ୍ରହ ଓ ନବଗ୍ରହ ଙ୍କ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ବ ରେ ଦୁଇ ଭାରବାହକ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ଏହି ଦ୍ଵାର ଦେଇ ଗଜପତି ମହାରାଜା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର କୁ ବିଜେ କରିଥାଆନ୍ତି।

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ବ୍ୟାଘ୍ର ଦ୍ୱାର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ବିରାଟ ବ୍ୟାଘ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି ଅବସ୍ଥିତ। ପୂର୍ବେ ଏହି ଦ୍ଵାର ର ଗୁମୁଟ ରେ ପତିତପାବନ ଙ୍କ ଚିତ୍ରିତ ସ୍ୱରୂପ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ଏହି ଦ୍ୱାରକୁ କର୍ମ ଦ୍ୱାର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଶ୍ରୀ ସୁଦର୍ଶନ ତିନି ଆଶ୍ରମ ବିଜେ ନୀତି ସାରି ଏହି ଦ୍ଵାର ଦେଇ ବାହୁଡ଼ି ଆସି ଥାଆନ୍ତି।

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରକୁ ହସ୍ତୀଦ୍ୱାର କୁହାଯାଏ। ଦ୍ୱାର ଗୁମୁଟ ପାବଚ୍ଛ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ ଦୁଇଟି ହସ୍ତୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ବିରାଜମାନ। ଏହି ଦ୍ଵାର ର ଗୁମୁଟ ରେ ନବଗ୍ରହ ବିରାଜିତ ହୋଇ ଅଛନ୍ତି, ନବଗ୍ରହ ଙ୍କ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ବ ରେ ଦୁଇ ଭାରବାହକ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି ଓ ଏହାର ଉପରି ଭାଗରେ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ଙ୍କ ବଂଶୀ ବଦନ ର ଅପୂର୍ବ ବିଗ୍ରହ ସହ ଛଅ ଜଣ ସଖୀ ମାନେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ଵାର ଦେଇ ଦେବତାମାନେ ମହାପ୍ରଭୁ ଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସିଥାନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଏହି ଦ୍ୱାରକୁ ମୋକ୍ଷଦ୍ୱାର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ନବକଳେବର ସମୟ ରେ ମହାଦାରୁ ଏହି ଦ୍ଵାର ଦେଇ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଆସି ଥାଆନ୍ତି।

ତଥ୍ଯ ସହାୟତା - ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ର ଚାରି ଦ୍ଵାର

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ର ଚାରି ଦ୍ଵାର