ଶ୍ରୀଦେବୀ ଙ୍କ କୁକ୍କୁଟି ଅଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ :

ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ସକାଳ ଧୂପ ବଢ଼ିବା ପରେ ଶ୍ରୀଦେବୀ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରୁ ଆଜ୍ଞାମାଳ ପାଇ ସାତପାହାଚ ଦ୍ୱାର ପାଶେ ଥିବା ପାଲିଙ୍କିରେ ବିଜେ କରି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେଉଳର ଜଗମୋହନ କୁ ବିଜେ କରିଥିଲେ।

ଏଠାରେ ପଡିଥିବା ଖଟ ଉପରେ ବିଜେ କରିବା ପରେ ମଜଣା ହୋଇଥିଲା ତତ୍ପରେ ବେଶ ବଢିଥିଲା । ବେଶ ବଢ଼ିବା ପରେ ବରୁଣ ପୂଜା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ କଥା ପାଠ, ଫଳ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ସମର୍ପଣ, ଶୀତଳ ଭୋଗ ଲାଗି ହୋଇ ବନ୍ଦାପନା ହେବା ପରେ , ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ବଢ଼ିବା ପରେ ଶ୍ରୀଦେବୀ ରତ୍ନ ସିଂହାସନ କୁ ବିଜେ କରିଥିଲେ ।

ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ଠାରୁ ଆଶ୍ୱିନ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ଯାଏଁ ୟେ ବ୍ରତ ପାଳନ ହୁଏ। ଯଦି ଅକ୍ଷମ ହେବେ ତେବେ ଭାଦ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ଆଉ ଆଶ୍ୱିନ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀରେ ୟେ ବ୍ରତ ପାଳନ ହେବ।

.ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀଦିନେ ପ୍ରାତଃ ପୂଜାନନ୍ତରତୋ ନୃପ ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ପ୍ରତି ଜଗନ୍ନାଥାନ୍ମାଲ୍ୟମାଜ୍ଞାସ୍ବରୂପକମ୍ ।।୩ ।।

ହେ ରାଜା ! ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ଦିନ ପ୍ରାତଃ କାଳୀନ ପୂଜା ସମାପ୍ତ ହେବାପରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରୁ ଆଜ୍ଞାମାଳ ଆଣି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିବ ।

ସମର୍ପ୍ୟ ପଶ୍ଚିମାଶାୟାଂ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ତାଂ ସମାନୟେତ୍ ।

ତତଃ ପର୍ଯ୍ୟଙ୍କତଳ୍ପେଽପି ସ୍ଥାପୟିତ୍ୱା ହରେଃ ପ୍ରିୟାମ୍ ।।୪ ।।

ତା'ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ଥାନରେ ବିଜେ କରାଇବ । ତାହାପରେ ପଲ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ବିଛାହୋଇଥିବା ଶେଯରେ ହରିପ୍ରିୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରାଇବ ।

ବସ୍ତ୍ରାଳଙ୍କାରମାଲ୍ୟୈଶ୍ଚ ଭୂଷୟେତ୍ଽପରମେଶ୍ଵରୀମ୍ ।

ପୂର୍ଣ୍ଣପାତ୍ରାଣି ପଞ୍ଚୈବ ତଦଗ୍ରେ ସ୍ଥାପୟେତ୍ତତଃ ।। ୫ ।।

ପରମେଶ୍ଵରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର , ଅଳଙ୍କାର ଓ ମାଲ୍ୟ ଦ୍ବାରା ବିଭୂଷିତ କରାଇବ । ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ୫ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣପାତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବ ।

ନାରିକେଳଫଳଂ ଦିବ୍ଯଂ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡଂବୀଜପୂରକମ୍ ।

ନାଗରଙ୍ଗଂ ଚ ରମ୍ଭାୟାଃ ଫଳଂ ଚ ଦାଡିମଂ ଫଳମ୍ ।।୬।।

ଜାତିଫଳଂ ତିନ୍ଦୁକଂ ଚ ତଥୈଳାଫଳମୁତ୍ତମମ୍ ।

ଦ୍ରାକ୍ଷାଫଳଂ ଗୁବାକଂ ଚ ବକୁଳସ୍ୟ ଫଳଂ ତଥା ।। ୭ ।।

ଜମ୍ଭୀରଂ କର୍କଟୀଫଳଂ ତଥୈବ ବଦରୀଫଳମ୍ ।

ତଥା ଜମ୍ବୁଫଳଂ ରାଜନ୍ ତଥା ସଂସ୍ଥାପୟେତ୍ ପୁରଃ।। ୮।।

ହେ ରାଜନ୍ ! ସେହି ପୂର୍ଣ୍ଣିପାତ୍ରରେ ନଡିଆ , ନାରଙ୍ଗ , ପାଣିକଖାରୁ , ଡାଳିମ୍ବ , ବେଦେନା , କଦଳୀ , ଜାଇ , କେନ୍ଦୁ, ଅଳେଇଚ , ଦ୍ରାକ୍ଷା , ଗୁଆ , ବଉଳ , ଟଭା , କାକୁଡି ( ଫୁଟିକାକୁଡି ) , ବରକୋଳି ଓ ଜାମୁକୋଳି ରଖିବ ।

ସନାରିକେଳାମ୍ରଦଳଂ ସଜଳଂ ଘଟମେବ ଚ ।

ବେଷ୍ଟିତଂ ନବବସ୍ତ୍ରେଣ ଦୂର୍ବାଃ ଷୋଡଶସଂଖ୍ୟକାଃ।।୯ ।।

ତାହାପରେ ଗୋଟିଏ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କଳସ ଉପରେ ଆମ୍ବଡାଳ ଓ ନଡିଆ ରଖି ତାହାକୁ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ରରେ ବେଷ୍ଟନ କରିବ । ସେଥିରେ ୧୬କେରା ଦୂବ ରଖିବ ।

ସାକ୍ଷତାଃ ସ୍ଥାପୟେତ୍ତସ୍ୟାଃ କଥାଂ ସଂଶ୍ରାବୟେଦ୍ରମାମ୍ ।

କଥାନ୍ତେ ତତ୍ଫଳାନ୍ୟେବ ସମର୍ପ୍ୟ ପୂଜୟେତ୍ତତଃ ।।୧୦।।

ସେହି କଳସରେ ଅକ୍ଷତ ରଖି ଲକ୍ଷ୍ମୀବ୍ରତ କଥା ଶୁଣାଇବ । କଥା ଶୁଣାଇବା ସମାପ୍ତ ହେବାପରେ ସେହି ଫଳଗୁଡିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିବ ।

ଉପଚାରୈଃ ଷୋଡଶଭିରଥବା ପଞ୍ଚଭିର୍ଦ୍ୱିଜଃ ।

ଆମିକ୍ଷାୟାସ୍ତ୍ରୟୋ ଭାଗା ଭାଗଂ ଗୋଧୂମଚୂର୍ଣ୍ଣକମ୍ ।। ୧୧ ।।

ସଂମଥ୍ୟ ପାତ୍ରେଽ ପି ଚିରଂ ଘୃତୈର୍ଦିବ୍ୟୈଶ୍ଚ ପାଚୟେତ୍ ।

ନାରିକେଳସ୍ୟ ଶକଳୈଃ,ପୂରିତାଭ୍ୟନ୍ତରାଣି ଚ ।।୧୨ ।।

ତାହାପରେ ଷୋଡଶୋପଚାରରେ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚୋପଚାରରେ ପୂଜା କରିବ । ତିନିଭାଗ ଛେନା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଭାଗ ଗହମଚୂନା ଏକତ୍ର କରି ପାତ୍ରରେ ମନ୍ଥନ କରି ତାହାକୁ ଘୃତରେ ପାକ କରିବ , ସେଥିରେ ନଡିଆ ଖଣ୍ଡ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ତାହାଭିତରେ ଭର୍ତ୍ତି କରିବ ।

କୃତ୍ଵା ଷୋଡଶସଂଖ୍ୟାନି ମୋଦକାନି ପୃଥୁନି ଚ ।

କୃତ୍ୱା ନୈବେଦ୍ୟମସ୍ୟୈତନ୍ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟୈ ନିବେଦୟେତ୍।।୧୩।।

ତାହାଦ୍ବାରା ବଡ ବଡ ଆକାରର ୧୬ଟି ମୁଠି ଲଡୁ ତିଆରି କରି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ କରିବ ।

ବନ୍ଦାପନାଂ ତଦା ରମ୍ୟାଂ କୁର୍ଯ୍ୟାତ୍ ପୂଜାଂ ତତୋଽର୍ଚକଃ।

ଏବଂ ଷୋଡ଼ଶସଂଖ୍ୟାନି ଦିନାନି ନୃପସତ୍ତମ।। ୧୪।।

ସେତେବେଳେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଉତ୍ତମଭାବରେ ବନ୍ଦାପନା କରି ପୂଜକ ପୂଜା କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରିବେ। ହେ ରାଜା ! ଏହିପରି ୧୬ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କର ମଙ୍ଗଳକାମନା କରି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ବ୍ରତ କରିବ।

କୁର୍ଯ୍ୟାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀବ୍ରତମିଦଂ ସର୍ବେଷାଂ ହିତକାମ୍ୟୟା।

ଅସମ୍ଭବେଽଥବା କୁର୍ଯ୍ୟାଦାଦ୍ୟେ ଚାନ୍ତେ ଚ ପୂଜନମ୍।। ୧୫।।

ଏହିପରି ଷୋଳଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରି ନ ପାରିଲେ ଆରମ୍ଭ ଦିନ ଓ ଶେଷ ଦିନ ଏହିପରି ପୂଜା କରିବ।