ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଦେବାୟ ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣ ହିତାୟ ଚ ।

ଜଗଦ୍ଧିତାୟ କୃଷ୍ଣାୟ ଗୋବିନ୍ଦାୟ ନମୋନମଃ ।।

ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ମଥୁରାଧିପତି ଦାରୁଣ କଂସର ଅତ୍ୟାଚାରରୁ ନିସ୍ତାରଣ ତଥା ପଥଭ୍ରଷ୍ଟ ମାନବଙ୍କର ହିତସାଧନ ନିମନ୍ତେ ଶ୍ରୀ ମହାବିଷ୍ଣୁ ପରମବତାର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରୂପେ ଧରାବତରଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ହରିଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ଆର୍ଯ୍ୟାବର୍ତ୍ତ ଭାରତର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଦେବାଳୟ ଗୁଡିକରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ଏ ଜାତିର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର ବଡଦେଉଳରେ ଅବା ଏ ପର୍ବ କିପରି ପାଳିତ ନ ହେବ! କହିବ ବାହୁଲ୍ୟ ଯେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେଉଳରେ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ କେବଳ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଖଣ୍ଡଶାଳରେ ହରିଜନ୍ମ ନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ଏଣୁ ପବିତ୍ର ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ ନିତୀ ବଢିବା ପରେ ଶୁଦ୍ଧସୁଆର ସେବାୟତ ମାନେ ପାଣି ପକାଇ ଗର୍ଭଗୃହ ଶୋଧ କରନ୍ତି ଓ ଭଣ୍ଡାର ଘର ସମ୍ମୁଖରେ ପୋଛା ମାରନ୍ତି । ଏହାପରେ ତିନିବାଡରେ ଛଅମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କାର ଲାଗି ହୋଇ ବେଶ ହୁଏ ।

ଗୁପ୍ତନିତୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରାଯାଏ । ପୂଜାପଣ୍ଡା ସାମନ୍ତ ସର୍ବତ୍ର ପଞ୍ଚବର୍ଣ୍ଣି ମୁରୁଜରେ ମଣ୍ଡଳ କାଟନ୍ତି । ଶୁଦ୍ଧସୁଆର ସେବାୟତ ମାନେ ଭଦ୍ରମଣ୍ଡଳ ଠାରେ ପୂଜା ଠା' କରନ୍ତି । ପୂଜାପଣ୍ଡା , ପତି ମହାପାତ୍ର ଓ ମୁଦ୍ରହସ୍ତ (ମୁଦିରସ୍ତ) ସେବକ ଜନ୍ମଚକଡା ଠାରେ ସଂକଳ୍ପ ପତ୍ର ପାଠ କରନ୍ତି । ଏହାପରେ କଳସ ଠାରେ ବରୁଣ ପୂଜା ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ଚିତ୍ରକର ସେବାୟତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ କୃଷ୍ଣଜନ୍ମ ପଟ୍ଟୀ କୁ ବଣିଆ ସେବାୟତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ରୁପା ପଦ୍ମମଣ୍ଡଳରେ ଅଧିଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି । ଗୋଟିଏ କୃଷ୍ଣ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ବର୍ଣ୍ଣମଣ୍ଡଳରେ ରଖିଥାନ୍ତି । ଚକଡା ଠାରେ ନଅଟି ପନ୍ତିରେ ଭୋଗ ବଢ଼ାଯାଏ । ଜନ୍ମପଟ୍ଟୀରେ ଏହି ନଅଟି ପନ୍ତି ଭୋଗର ବିଶେଷତା ହେଉଛି ଯେ ଏ ଦେବକୀ, ବସୁଦେବ, ନନ୍ଦ, ଯଶୋଦା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଉଗ୍ରସେନ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଗର୍ଗ ଋଷି ଓ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣ ଅଙ୍କିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।

ଏହାପରେ ଦକ୍ଷିଣୀ ଘରୁ ଶ୍ରୀ ମଦନମୋହନ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ବା ଉଲଗ୍ନ ହୋଇ ଆସି ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବାଡରେ ବିଜେ ହୁଅନ୍ତି । ତତ୍ପରେ ମୁଦ୍ରହସ୍ତ (ମୁଦିରସ୍ତ) ସେବକ ଦକ୍ଷିଣ ଶ୍ରୀଭୁଜ ରୁ ଖଣ୍ଡିଏ ଧଣ୍ଡି ଆଜ୍ଞାମାଳ ଚଳନ୍ତି ବିଗ୍ରହଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ମହାଜନ ସେବାୟତ ଶ୍ରୀ ମଦନମୋହନଙ୍କୁ ନେଇ ଜନ୍ମଚକଡାରେ ବିଜେ କରାନ୍ତି । ସେଠାରେ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସାମନ୍ତ ଗର୍ଭଉଦକ ନିତୀ ବଢ଼ାଇ ଶୀତଳ ଭୋଗ ଷୋଡଶ ଉପଚାରରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି । ଏହାପରେ ଦୁଇଜଣ ମହାଜନ ସେବକ ଲୁଗା ଘୋଡାଇ ହୋଇ ଦେବକୀ, ବସୁଦେବ ହୋଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ନିତୀ ବଢ଼ାଇବେ । ମୁଦ୍ରହସ୍ତ (ମୁଦିରସ୍ତ) ସେବକ ପ୍ରସାଦ ଲାଗି କରାଇବା ପରେ ଜନ୍ମ ଚକଡାରେ ଦୁଗ୍ଧ, ଲବଣୀ ଓ ଗଣ୍ଡୁଶ ମସଲା ଆସିଲେ ସେ ସବୁକୁ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସାମନ୍ତ ମଣୋହି ଓ କର୍ପୁର ଆଳତୀ ବଢ଼ାଇଥାନ୍ତି ।

ଏହାପରେ ଶ୍ରୀ ମଦନମୋହନ ରୁପା ଥାଳିରେ ବିନା କୌଣସି ଘଣ୍ଟ ନାଦରେ ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କ ସହ ସରସ୍ବତୀ ମନ୍ଦିରକୁ ବିଜେ କରନ୍ତି । ସେଠାରେ ଯମୁନା ନଦୀକୁ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇ ଜଣେ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସାମନ୍ତ ଉଗ୍ରସେନ ବେଶରେ ଆସି ଦଣ୍ଡ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି । ଏହାପରେ ଦିଅଁ ଘଣ୍ଟ, ଛତ୍ର ଓ କାହାଳି ସହକାରେ ନାଭିକଟା ମଣ୍ଡପ କୁ ବିଜେ କରନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣୀ ଘରୁ ଶ୍ରୀ ରାମକୃଷ୍ଣ ଆସି ଉକ୍ତ ମଣ୍ଡପର ଖଟସେଜ ରେ ବିଜେ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାପରେ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସାମନ୍ତ କୁଶରେ ନାଭି ଛେଦନ ଓ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ଚଳନ୍ତି ବିଗ୍ରହ ମାନଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି । ତତ୍ପରେ ପଞ୍ଚୋପଚାର ବିଧିରେ ଶୀତଳ ଭୋଗ ବଢ଼ାନ୍ତି ।

ଏଥି ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ଚନ୍ଦନଲାଗି ଓ ବଡସିଂହାର ବେଶ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଏହାପରେ ମହାଜନ ସେବକ ଚଳନ୍ତି ବିଗ୍ରହ ମାନଙ୍କୁ ଆଣି ଜଗମୋହନ ସ୍ଥିତ ଦୋଳିରେ ବିଜେ କରାନ୍ତି । ସେଠାରେ ପାଣି ପଡି ଧୋପଖାଳ ନିତୀ ଏବଂ ଟେରା ବନ୍ଧାଯାଏ । ଏହାପରେ ଶୀତଳ ଭୋଗ ସହ ରାଶି, କୋରା ଓ ଲଡୁ ଷୋଡଶ ଉପଚାରରେ ସମର୍ପଣ କରାଯାଏ । ଏହାପରେ ଶ୍ରୀ ମଦନମୋହନ ଦକ୍ଷିଣୀ ଘରକୁ ଓ ରାମକୃଷ୍ଣ ରତ୍ନବେଦୀକୁ ବିଜେ ହୋଇଥାନ୍ତି । ବଡସିଂହାର ଭୋଗ ଛେକ ଆସି ତିନିବାଡ଼ରେ ବଡସିଂହାର ଭୋଗ, ପହୁଡ଼ ଆଳତୀ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ରାତ୍ର ପହୁଡ଼ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଓ ହରିଜନ୍ମ ନିତୀ

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଓ ହରିଜନ୍ମ ନିତୀ