ଦେବକୀ ଭାବରେ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଦେଉ

କୌଶଲ୍ୟା ରୂପରେ ରାମ ,

ସୁନାଜୁଡ଼ା ବାନ୍ଧି ବାଙ୍କଚୁଳେ ପରେ

ନାରୀବେଶେ ଘନଶ୍ୟାମ ।

କେ ବୁଝିବ ତୋର ଲୀଳା ,

ମୋହିନୀ ରୂପରେ ସୁଧା ପରଶିଛୁ

ଦେବେ ହୋଇଛନ୍ତି ଭୋଳା ।।

ବିଶ୍ରବାନନ୍ଦନ ଦଶାନନ ରାବଣର ଦୁରାଚାରରୁ ଅମରପୁର ବାସୀ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଅଯୋଧ୍ୟାପତି ଦଶରଥ ଓ ମହାରାଣୀ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କର କୋଳମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମ ନାରାୟଣ । ପୁତ୍ରକାମ୍ୟେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଶ୍ରୀ ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିଲେ ରାଣୀ କୌଶଲ୍ୟା । ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଜନିତ ପ୍ରସବ ବେଦନା ସହି ରାଣୀ କୌଶଲ୍ୟା ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ ରାମଙ୍କୁ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ତିଥିରେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ।

“ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର କୃପାଳୁ ଭଜମନ ହରଣ ଭବଭୟ ଦାରୁଣଂ ।

ନବକଞ୍ଜ ଲୋଚନ କଞ୍ଜ ମୁଖକର କଞ୍ଜପଦ କଞ୍ଜାରୁଣଂ ।।”

ମାତ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର କୀଟ ଠାରୁ ବ୍ରହତ୍ତମ ହସ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ , ଧୂଳିକଣା ଠାରୁ ଅନନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ସେଇ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଠାରୁ ହିଁ ଉଦ୍ଭବ । ତେବେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ପବିତ୍ର ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ମହାପ୍ରଭୁ ନିଜେ କୌଶଲ୍ୟା ହୋଇ ଗର୍ଭଜନିତ କଷ୍ଟ ସହିଥାନ୍ତି । ଏହି ଗର୍ଭକଷ୍ଟର ନିବାରଣ ନିମିତ୍ତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜେଉଡ ଭୋଗ ବା ଯେଉଟ ଭୋଗ ସମର୍ପଣ ହୋଇଥାଏ । ଏଣୁ ଏହିଦିନ ତିନିବାଡରେ ଷୋଡଶୋପଚାର ବିଧିରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ ପୂଜା ବଢିବା ପରେ ଶ୍ରୀଛାମୁ ପରିଷ୍କରଣ ହୋଇଥାଏ । ତତ୍ପରେ ପାଳିଆ ପ୍ରତିହାରୀ ସେବକ ଯୋଡି ଯାଉଁଳି ବେତ ଧରି ମଣିମା ଡାକ ସହକାରେ ରୋଷଘରକୁ ଭୋଗ ଡାକିବା ନିମନ୍ତେ ଯାଇଥାନ୍ତି । ଭୋଗବୁହା ସୁଆର ସେବାୟତ ଛେକ ଧରି ରତ୍ନସିଂହାସନ ତଳେ ରଖିଥାନ୍ତି ।

ଏହାପରେ ତିନିବାଡରେ ପାଳିଆ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସାମନ୍ତ ପଞ୍ଚୋପଚାର ବିଧିରେ ଏହି ଭୋଗ ସମର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ଭୋଗରେ ଶାଗ , ତରକାରୀ , ପିଠା , ଝିଲ୍ଲୀ , ସାନ ଆରିସା , ଓରିଆ , ଖିରା ଆଦି ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ଭୋଗ ବଢିବା ପରେ ବଡବାଡ଼ରେ ମୁଦ୍ରହସ୍ତ (ମୁଦିରସ୍ତ) , ମଝିବାଡ଼ରେ ପତି ମହାପାତ୍ର ଓ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବାଡ଼ରେ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସାମନ୍ତ ଗୋଟିଏ ଥର ବନ୍ଦାପନା କରିଥାନ୍ତି । ତିନିବାଡରେ ସମାନ ଗୋଟିଏ ଥର ବନ୍ଦାପନା ବଢିବା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଥର ଅଧିକ ବନ୍ଦାପନା ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଅଧିକ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବନ୍ଦାପନା କୁ ଗର୍ଭୋଦକ ବନ୍ଦାପନା କୁହାଯାଏ । ଏହାପରେ ତିନିବାଡରେ ଆଳତୀ ହୋଇଥାଏ । ତତ୍ପରେ ପାଳିଆ ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବାୟତ ମଇଲମକୁ ଯାଆନ୍ତି , ପରେ ପରେ ରାତ୍ର ଚନ୍ଦନଲାଗି , ବଡସିଂହାର ବେଶ ଓ ବଡସିଂହାର ଭୋଗ ବଢିବା ପରେ ଶୟନଦିଅଁଙ୍କ ଡମ୍ବରୁ ଆସନ ଉପରେ ନୀତି ହୋଇଥାଏ । ପହୁଡ଼ ଆଳତୀ ହୋଇ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ରାତ୍ର ପହୁଡ଼ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।

ପରଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ଦିନ ଶ୍ରୀ ରଘୁନନ୍ଦନ ଇକ୍ଷାକୁକୂଳ ତିଳକ ଶ୍ରୀ ରାଘବେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଜନ୍ମ ନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

ଏହି ଅଶୋକାଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଭଣ୍ଡାର ରକ୍ଷପାଳ ଶ୍ରୀ ଲୋକନାଥ ମହାଦେବଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ! ।

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଯେଉଟ ଭୋଗ ଓ ଗର୍ଭୋଦକ ବନ୍ଦାପନା

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଯେଉଟଭୋଗ ଓ ଗର୍ଭୋଦକ ବନ୍ଦାପନା