ନନ୍ଦଉତ୍ସବ ହେଉଛି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ପୁରୀରେ ପାଳିତ ଏକ ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବ। ଏହା ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀର ପରଦିନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ଏବଂ ଏଥିରେ ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ବିଶେଷ ପୂଜା ଓ ବିଧି-ବିଧାନ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ ନନ୍ଦଉତ୍ସବର ସମସ୍ତ ରୀତିନୀତି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଜାଣିବା।

ନନ୍ଦଉତ୍ସବର ପ୍ରାଥମିକ ବିଧି

ଦେବତାଙ୍କୁ ରତ୍ନସିଂହାସନରୁ ଜଗମୋହନକୁ ଆଣିବା

ନନ୍ଦଉତ୍ସବ ଦିନ ପ୍ରଥମେ ମହାଜନ ସେବକମାନେ ରତ୍ନସିଂହାସନରୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ (ରାମ-କୃଷ୍ଣ) ଓ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହିତ ଜଗମୋହନକୁ ଆଣନ୍ତି। ସେଠାରେ ଦୁଇଟି ଦୋଳି (ସିଂହାସନ) ରଖାଯାଇଥାଏ। ପରେ ଶ୍ରୀ ମୋଦନ ମୋହନଙ୍କୁ ଆଣି ଏହି ଦୁଇ ଦୋଳିରେ ମଝିରେ ବସାଯାଏ। ଏହି ବିଧି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଏଥିରେ କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସେବକମାନେ ହିଁ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି।

ମଙ୍ଗଳ ଆଳତି ଓ ମନ୍ଦିର ଶୁଚିକରଣ

- ସକାଳ ଧୂପ (ମଙ୍ଗଳ ଆଳତି) ପରେ ମନ୍ଦିର ଭିତର ପାଣିରେ ଧୋଇ ସଫା କରାଯାଏ।

- ଜଗମୋହନରେ ବିଶେଷ ପୂଜା ହୋଇଥିବାରୁ, ସେଦିନ ଭୋଗମଣ୍ଡପରେ ନା ଖୁଦା ଭୋଗ ବସେ।

- ପଞ୍ଚୋପଚାର ପୂଜା ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାମୃତ (ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ, ମହୁ, ଚିନି) ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଏ।

ମହାସ୍ନାନ ଓ ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ

ମହାସ୍ନାନ ନୀତି

- ପାଳିଆ ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବକମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ (ସ୍ନାନ) କରାନ୍ତି।

- ପୂଜା ପଣ୍ଡା ମହାସ୍ନାନ ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ବିଧି ଭାବେ ଗଣ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।

ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ପରିଧାନ

- ମହାସ୍ନାନ ପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧାଯାଏ।

- ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ରୂପା ପିତଳ ଅଳଙ୍କାର ଖୋଲାଯାଏ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଯାଏ।

- ପୂଜା ପଣ୍ଡା, ପତି ମହାପାତ୍ର ଓ ମୁଦିରସ୍ତ ସେବକଙ୍କ ହାତରେ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ (ଦେବତାଙ୍କ ଆସନ) ଉପରେ ବିଜେ କରାଯାଏ।

ଫୁଲ, ଅଳଙ୍କାର ଓ କର୍ପୂର ଲଗାଇବା

ଫୁଲ ସେବା

- ଫୁଲ ସେବକମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କାର ଓ କର୍ପୂର ଲଗାନ୍ତି।

- ଦେବତାଙ୍କ ମଝି କାନ୍ଥରେ ଏକ ଫୁଲମାଳ ଝୁଲାଯାଏ।

ଷଠି ମାର୍କଣ୍ଡି

- ମା ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ କାନ୍ଥରେ ଷଠି ମାର୍କଣ୍ଡି (ଏକ ପ୍ରକାର ଚିତ୍ରାଙ୍କନ) କରାଯାଏ। ଏହା ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କଳା ଏବଂ ଏଥିରେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ଅଙ୍କିତ ହୋଇଥାଏ।

ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ଓ ଭୋଗ

ମନ୍ଦିର ଶୁଚିକରଣ

- ପୂଜା ସମାପ୍ତ ପରେ ମନ୍ଦିର ଭିତର ପାଣି ଢାଳି ଶୁଖାଯାଏ ।

- ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଧୂପ ଦିଆଯାଏ। ମୁଦିରସ୍ତା ସେବକ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ କାନ୍ଥରେ ପ୍ରସାଦ ରଖନ୍ତି।

- ପୂଜା ପଣ୍ଡା ଷୋଡ଼ଶୋପଚାର (୧୬ ପ୍ରକାର ପୂଜା) କରି ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।

ନକ୍ଷତ୍ର ଲଗାଇବା

- ଶେଷରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ କାନ୍ଥରେ ନକ୍ଷତ୍ର (ତାରା) ଲଗାଯାଏ। ଏହା ଏକ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବିଧି ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦକୁ ସୂଚିତ କରେ।

ନନ୍ଦଉତ୍ସବର ମହତ୍ତ୍ୱ

ନନ୍ଦଉତ୍ସବ ହେଉଛି ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଉତ୍ସବ। ଏହି ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଦେବତାଙ୍କ ବିଶେଷ ଶୃଙ୍ଗାର ଓ ପୂଜା ହୁଏ, ଯାହା ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତ ପୁରୀ ଆସନ୍ତି। ଏହି ଉତ୍ସବ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛି।

ନନ୍ଦଉତ୍ସବ ସମୟରେ ଭକ୍ତମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶାନ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁ।

ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ🙏

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ନନ୍ଦଉତ୍ସବ

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ନନ୍ଦଉତ୍ସବ