"କିଏ ଗୋ ତୁ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ

ଶୁଦ୍ଧ ଶୁଭ୍ର ବେଶା

ଇନ୍ଦ୍ର ନ୍ୟୁଳ ଦ୍ଵିତି ଚ୍ୟୂତ

ମନୋହର କେଶା

ତନୁକାନ୍ତି ଭେଦି ତୋର

ଶୁଦ୍ଧ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବାସ

ଆହ୍ଲାଦ ହେଉଛି

ହୃଦେ ହୋଇ ସୁପ୍ରକାଶ "

ଏହି ଭଳି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କବିତା ର ଯିଏ ହେଉଛନ୍ତି ବିଶ୍ଵକର୍ମା ସିଏ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା କବିତା ସାହିତ୍ୟ ର ଜଣେ ଅନନ୍ୟ ସାରସ୍ଵତ ସାଧକ ସ୍ବଭାବ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର(Swabhab kabi Gangadhar Meher)। ସ୍ବଭାବ କବି ତଥା ପ୍ରକୃତି କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ହେଉଛନ୍ତି ମୋର କବିତାର ଆଦର୍ଶ ଓ ପ୍ରିୟ। ସେ କବିତା ରେ ମାନବିକ ସ୍ବଭାବ କୁ କଲମ ମୁନ ରେ ବଖାଣିବା ରେ ଥିଲେ ସିଦ୍ଧ ହସ୍ତ।

୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୬୨ ମସିହା ରେ ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଏହି ଜୁଗଜନ୍ମା ସାହିତ୍ୟ ସାଧକ ବରଗଡ଼ ର ବରପାଲି ରେ ପିତା ଚୈତନ୍ୟ ମେହେର ଓ ମାତା ସେବତୀ ଦେବୀ ଙ୍କର ଔରସ ରୁ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ମାତ୍ର ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିବା ମଣିଷ ଦାରିଦ୍ର୍ୟତା ର କଷଣ ରେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ଵତୀ ଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସରସ୍ଵତୀ ଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ଦେଇ ନାହାନ୍ତି। ସେ ବୃତ୍ତି ରେ ଜଣେ ମୋହରୀ ଥିଲେ ହେଲେ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ଜୀବନ ସାରା ଅବିରତ ରହିଥିଲା।

ଜଣେ କବି ତାଙ୍କ କବି ପ୍ରତିଭା କୁ ନେଇ ଲେଖିଥିଲେ -

"ଜନ୍ମି ଥାନ୍ତ ଯଦି ସଭ୍ୟ ଉନ୍ନତ ଦେଶରେ

ବାଜୁଥାନ୍ତା ନାମ ତବ ଦିଗ ଦିଗନ୍ତରେ"

ନିଜର ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥା ରୁ ହିଁ ସେ ବହୁଭାଷୀ ସାହିତ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ରେ ରୁଚି ରଖିଥିଲେ। ବଳରାମ ଦାସ ଙ୍କ ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ ହେଉ କିମ୍ବା ଆଦିକବି ସାରଳା ଦାସ ଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ମହାଭାରତ , ସେ ସଂସ୍କୃତ ରେ ରଘୁବଂଶମ , କୁମାର ସମ୍ବବମ ହେଉ ଅବା ଅବଧି ରେ ଗୋସ୍ୱାମୀ ତୁଳସୀ ଦାସ ଙ୍କ ରଚିତ ରାମାୟଣ ଅଥବା ବଙ୍ଗାଳୀ ଭାଷା ର ସାହିତ୍ୟ ବିଶେଷାଙ୍କ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭା କୁ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଇଥିଲା।

ତାଙ୍କ ରଚନା ର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ହେଲା ପାରମ୍ପରିକ ରଚନା କଳା କୁ ଆଣି ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ର ଶୈଳୀ ରେ ସଜେଇବା। ଯଦିଓ ନିଜର ରଚନା ର ଆରମ୍ଭ ରେ ସେ ପାରମ୍ପରିକ ରଚନା ଶୈଳୀ କୁ ଅନୁକରଣ କରୁଥିଲେ ହେଲେ ସମୟ କ୍ରମେ ତାଙ୍କ ଲେଖାକୁ ଆଧୁନିକ ଢାଞ୍ଚା ରେ ପକାଇ ସେ ନିଜସ୍ୱ ଶୈଳୀ ରେ ଲେଖିଲେ। ଯାହା ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା। ହୁଏତ ତ କାବ୍ୟ କବିତା ଜଗତ ରେ ସ୍ବଭାବ କବିଙ୍କ ଭଳି ଆଉ କିଏ ଏତେ ଉଚ୍ଚ କୋଟୀର ଭାବରେ ରଚନା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ର ଆଦ୍ୟ ଅକ୍ଷର କାବ୍ୟ ରସ ରତ୍ନାକର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ପରିଚୟ ଆଣି ଦେଇଥିଲା। ଗୁଢ ଭାବ , ସନ୍ଦେଶ , ଉଚ୍ଚ କୋଟୀର ଶବ୍ଦ ସଂଯୋଜନ ସହ କାଳ୍ପନିକ ଚରିତ୍ର ର ଛୁଙ୍କ ତାଙ୍କ ରଚନା କୁ ଆହୁରି ସମୃଦ୍ଧ କରିଦିଏ।

ଯଦି ଓଡ଼ିଆ କବିତା ସାହିତ୍ୟ ରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଆଧୁନିକତା ର କଥା ଉଠେ ତେବେ ଏହାର ଆଦ୍ୟ ଶ୍ରେୟ ଯାଏ କବିବର ରାଧାନାଥ ରାୟ ଙ୍କୁ। ଆଉ କବିବର ଙ୍କ ର ଲେଖା ର ପ୍ରଭାବ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ଙ୍କ ଉପରେ ଥିଲା ବୋଲି ତାଙ୍କ ଆଧୁନିକତା ରୁ ଜଣାଯାଏ। ହେଲେ ସେହି ଆଧୁନିକତା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ରେ ଯେମିତି ରସହୀନ ନଲାଗେ ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କର ରଚନା ରେ ଥାଏ ପ୍ରାଚୀନତା ର ଆଧାର , କାଳ୍ପନିକ ର ପରସ୍ତ ଓ ସାବଲୀଳ ଶବ୍ଦ ସଂଯୋଜନା ର ଚାତୁରି। ନିଜେ ରାଧାନାଥ ରାୟ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ଙ୍କ କବିତା କୁ ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ବିଦ୍ୟାଳୟ ର ହୋଇଥିବା ଗବେଷଣା ରୁ ଜଣାଯାଏ PB Shelly, Lord Brayon ଏବଂ John Keats ଙ୍କ ଭଳି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ କବି ଙ୍କ ଲେଖା ସହ ତୁଳନା କରାଯାଏ କାରଣ ସେମାନଙ୍କ କବିତା ରେ ବି ସ୍ବଭାବ ସହ ପ୍ରକୃତି କୁ ସମ ଗୁରୁତ୍ଵ ମିଳିଥାଏ।

ସ୍ବଭାବ କବି ଙ୍କ ର "ତପସ୍ଵିନୀ" କାବ୍ୟ କୁ ତାଙ୍କର ଅନନ୍ୟ କୃତି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ସେଥିରେ ମାତା ସୀତା ଓ ପ୍ରଭୁ ରାମ ଙ୍କ ର ଦୁଃଖ କୁ କବିତା ରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ତପସ୍ଵିନୀ କାବ୍ୟ ରେ ଶ୍ରୀରାମ ତ୍ରିଲୋକନାଥ ବିଷ୍ଣୁ ନୁହନ୍ତି କି ମାତା ସୀତା ଜଗଜ୍ଜନନୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନୁହନ୍ତି ତାଙ୍କ ମାନବୀୟ ଭାବନା ର ପରିପ୍ରକାଶ କୁ ପ୍ରକୃତି ର ଅପରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା ରେ ସୁସଜ୍ଜିତ କରିଛନ୍ତି । ହୁଏତ ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଉଭୟ "ସ୍ବଭାବ କବି" ଓ "ପ୍ରକୃତି କବି" ର ଉପାଧି ଯୋଗ୍ୟ ମନେ ହୁଏ। ତପସ୍ଵିନୀ କାବ୍ୟ ର "ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା , ବିକଟ ରାଜୀବ ଦୃଷା" ଘରେ ଘରେ ପରିଚିତ।

ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ କୃତି ମଧ୍ୟରେ ବଳରାମ ଦେବ , ପ୍ରଣୟ ବଲ୍ଲରୀ, କିଚକ ବଧ , କଲୋଳ , ଇନ୍ଦୁମତି , ଅଯୋଧ୍ୟା ଦୃଶ୍ୟ , ପଦ୍ମିନୀ ହେଉଛି ଅନ୍ୟତମ। ଉଦବୋଧନ କବିତା ରେ ତାଙ୍କ ମାତୃଭାଷା ଓଡ଼ିଆ କୁ ଉଚ୍ଚ କରିବାକୁ ଯେଉଁ ଆହ୍ବାନ ସତରେ ରକ୍ତ ରେ ମାଦଳ ବଜାଇଦିଏ।

"ଯା ଭାଷା ଦୁର୍ବଲା କାହିଁ ତାର ମାନ

କାହିଁ ତାର ରାଜ ଦୁଆରେ ସମ୍ମାନ

ଉଚ୍ଚ ହେବା ପାଇଁ କର ଯେବେ ଆଶା

ଉଚ୍ଚ କର ଆଗେ ନିଜ ମାତୃଭାଷା"

୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୨୪ ରେ ସେ ଇହ ଧାମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ଯାହାକି ଓଡ଼ିଶା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ହେବାର ୧୨ ବର୍ଷ ଆଗରୁ । ସେ ହୁଏତ ବଞ୍ଚିଥିଲେ ନିଜେ ଅଧିର ହୋଇ ଯାଇଥାନ୍ତେ। ଭାଷା ଭିତ୍ତିକ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କଣ ତାଙ୍କ ବିନା ସମ୍ଭବ। ପରିତାପ ର ବିଷୟ ଏହିକି ଯେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ରେ ସେ କାଳଜୟୀ ରଚନା କରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ ଓ ଓଡ଼ିଶା କୁ ନୂତନ ଦିଗ ଦେଇଥିଲେ ଆଜି ସେଠି କିଛି ନିରୀହ ଜନତା ବିଛିନତା ବାଦି ଙ୍କ ଚକ୍ରାନ୍ତ ରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଅଲଗା ହେବା ପାଇଁ ସ୍ୱର ଉଠାଉଛନ୍ତି। ଏହା ସ୍ବର୍ଗ ରୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଅନ୍ତର ଆତ୍ମା ଦୁଃଖ ରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡୁଥିବ।

ଶେଷ ରେ ଏତିକି କହିବି ମୋ ଲେଖା ର ଯଦି କିଏ ଆଦର୍ଶ ଅଛନ୍ତି ଯାହା ଲେଖା ଓ ଶୈଳୀ ରୁ ମୁଁ ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ବଭାବ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ( ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଓ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ମଧ୍ୟ) । କାଳ ପରେ କାଳ ବିତିଯିବ ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ଏମିତି ରହି କେତେ ପୀଢ଼ି କୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ କରୁଥିବ।

ଧନ୍ୟବାଦ।

କୈବଲ୍ୟ ନାୟକ

Kaibalya Nayak

Swabhab kabi Gangadhar Meher Biography.

ସ୍ବଭାବ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର Gangadhar Meher Biography

ଉଚ୍ଚ କର ଆଗେ ନିଜ ମାତୃଭାଷା.......