ମନକୁ ବୁଲାଷଣ୍ଢ ପରି ଏଣେତେଣେ ବୁଲିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମନକୁ ନିଜର ଆୟତ୍ତାଧୀନ କରି ରଖନ୍ତୁ। ତା'ହେଲେ ଯାଇ ଆପଣ ସୁଖୀ ହୋଇପାରିବେ। ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବା ନିମନ୍ତେ, ଆଦେଶ ଗ୍ରହଣ ନିମନ୍ତେ, ମନ ଯେପରି ସର୍ବଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ରହେ, ସେଥିପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ। ମନ ଯଦି କହିବ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ଯାଅ ଆପଣ ପଶ୍ଚିମକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ମନ ଯଦି କହିବ ଶୀତ ପଡ଼ିଲା, ଏଥର ଗରମ ଚାହା କପେ ପିଇବା, ଆପଣ କପେ ବରଫପାଣି ପିଅନ୍ତୁ। ମନସ୍ରୋତର ପ୍ରତିକୂଳରେ ମାଛପରି ପହଁରିଚାଲନ୍ତୁ। ଏପରି କଲେ ଆପଣ ଅତି ସହଜରେ ମନ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବେ।

ସାଧନା ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତ୍‌କାର ଲାଭ ହୁଏ। ତେଣୁ ସାଧନା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ସାଧନା ଅର୍ଥ ସତ୍‌ ଜୀବନଯାପନ, ଭଗବତ୍‌ମୁଖୀ ଜୀବନଯାପନ, ଏପରି ଜୀବନଯାପନ ଯେ, ତାହାରି ମାଧ୍ୟମରେ ଆପଣ ପ୍ରକୃତରେ ଯାହା, ସେହି ପରମତତ୍ତ୍ଵ ପ୍ରକଟ କରିପାରନ୍ତି, ସ୍ବୀୟ ଜୀବନରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିପାରନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ଜୀବନଯାପନ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧକ ଜୀବନର ସକଳ ସ୍ଥିତିରେ ନିଜ ଅନ୍ତରର ଗଭୀରତମ ସ୍ତରରେ ରହିଥିବା ଦିବ୍ୟତାକୁ ପ୍ରକଟ କରିଥାନ୍ତି ଓ ଦିବ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ଲାଭ କରି ଆନନ୍ଦିତ-ଉତ୍‌ଫୁଲ୍ଲିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ପରମାନନ୍ଦ ସହିତ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଚିଦାନନ୍ଦ ଚିଦାନନ୍ଦ ଚିଦାନନ୍ଦ ହୁଁ।

ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକକୁ

ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ କୌଣସି ଅନ୍ଧକାର ନାହିଁ। ଆପଣ ତ ନିତ୍ୟ ଜ୍ୟୋତି। ଯେଉଁ ଅନାତ୍ମ ଆପଣଙ୍କୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଆବୃତ୍ତ କରିରଖିଛି, ତାହାର ସେହି ଆବରଣକୁ ଦୂର କରିଦିଅନ୍ତୁ। ସାଧନା କରନ୍ତୁ। ଯେଗାଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ତାହା ହିଁ ଅପଣଙ୍କର ସୁଯୋଗ। ଆପଣ ଉପଲବ୍‌ଧି କରନ୍ତୁ, 'ମୁଁ ଜ୍ୟୋତିମାନଙ୍କର ଜ୍ୟୋତି। ମୁଁ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଦେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇଯିବାକୁ ଏଠାରେ ରହିଛି।'

ଅପମାନକୁ ସହ୍ୟ କରିବା, ଆଘାତକୁ ସହ୍ୟ କରିବା ଓ ସମାଲୋଚନାକୁ ସହ୍ୟ କରିବାର‌ ଅସାମର୍ଥ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଖାପ ଖୁଆଇ ଚଳିବାର ଅଭାବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ। ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମ ଜୀବନକୁ ବଳିଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ତୁମେ ନିଶୂନ ରାତିରେ ବିନା ଭୟରେ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛୁକ। ତୁମେ ନିର୍ଭୀକ; ତୁମେ ସାହସୀ। ଏପରିକି ତୁମେ ସଂସାର ବର୍ଜ୍ଜନ କରି ସନ୍ନ୍ୟାସ କୋଳାଗ୍ରତ କରିବା ପାଇଁ, ତପ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। କିନ୍ତୁ, ତୁମେ ଏକ ଅପମାନକୁ ସହ୍ୟ କରି ପାରିବ ନାହିଁ ! ଏକ ସାମାନ୍ୟ ବଚନ, ଏକ ସାମାନ୍ୟ ଶବ୍ଦ, ଆକାଶରେ କେଵଳ ଏକ ସ୍ପନ୍ଦନ ମାତ୍ର। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସାଂଘାତିକ ଭାବେ ବିଚଳିତ ହୋଇଯାଅ। ଯଦି ତୁମେ ଅପମାନିତ ହେଲାବେଳେ ମନର ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା କରି ପାରନ୍ତ, ଯଦି ତୁମେ ଅପମାନ ଓ ଆଘାତକୁ ହସରେ ଉଡାଇ ଦେଇ ପାରନ୍ତ - ଏହା ଆଉ କିଛି ନୁହଁ ପରନ୍ତୁ ଵାୟୁରେ କେଵଳ ମାତ୍ର ଏକ ସ୍ପନ୍ଦନ ଅଟେ। କିଏ କାହାକୁ ଅପମାନିତ କରିବ ? କିଏ କାହାକୁ ଆଘାତ କରିବ ? କେଵଳ ଆତ୍ମା ହିଁ ବିରାଜମାନ କରେ। ଶରୀର ଓ ମନ ମାୟାର ଭ୍ରମାତ୍ମକ ଉତ୍ପାଦନ - କେଵଳ ସେଇଠାରେ ତୁମେ ଶାନ୍ତିର ପଥ ଆବିଷ୍କାର କରି ପାରନ୍ତ। ତାପରେ ତୁମେ ସଦା ସର୍ବଦା ଆନନ୍ଦ ଓ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରି ପାରନ୍ତ। ତୁମର ମାନସିକ ସନ୍ତୁଳନ କେହି ଦୋହଲାଇ ପାରନ୍ତେ ନାହିଁ। କେହି ତୁମର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଭାରସାମ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରି ପାରନ୍ତେ ନାହିଁ। ସେହି ଶାନ୍ତ ମନରେ ଆତ୍ମାର ଆଲୋକ ଅବତରଣ କରେ, ତୁମେ ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ୍ ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତ୍‌କାର ଲାଭ କରିବ, ଯାହା ମାନବିକ ଅସ୍ତିତ୍ବର ସାର ନିର୍ଯ୍ୟାସ ଅଟେ। ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଏଇ ଜନ୍ମରେ ସେହି ପରମ ଅନୁଭବ ସହିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।

ଗୁରୁ ଯାହା ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ତାହା ଆସି ଆମ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ନିମନ୍ତେ ଆମକୁ ଏକ ପଥ, ଏକ ମାଧ୍ୟମ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସେହି ପଥ ବା ମାଧ୍ୟମଟି ହେଉଛି - ଗର୍ବଶୂନ୍ୟ, ଅହଂକାରଶୂନ୍ୟ ଗୁରୁଭକ୍ତି।

ତୁମେ ଯଦି ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସବୁଠାରେ ଦେଖି ପାରୁଛ, ତୁମ ନିଜର ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦେହରେ ଦେଖି ପାରୁଛ, ତୁମେ ସମାଜକୁ ଓ ସାରା ସଂସାରକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରି ପାରିବ।

ଜଳେ ବିଷ୍ଣୁ, ସ୍ଥଳେ ଵିଷ୍ଣୁ, ଵିଷ୍ଣୁ ପର୍ବତମସ୍ତକେ;

ଜ୍ଵଳମାଳାକୁଳେ ଵିଷ୍ଣୁ, ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁମୟମ୍ ଜଗତ।

ସ୍ବାମୀ ଶିବାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ

ସ୍ବାମୀ ଶିବାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ