ଦର୍ଶନ ଅର୍ଥନୀତି, ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ, ଇତିହାସ ପରି ବ୍ୟାକରଣ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର। ପାଣିନିକୃତ ସଂସ୍କୃତ ବ୍ୟାକରଣ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ତଥା ସିଦ୍ଧ ବ୍ୟାକରଣ । ବ୍ୟାକରଣ ହେଉଛି ଭାଷା ବିଶ୍ଳେଷଣର ଗ୍ରନ୍ଥ। ଭାବ ପ୍ରକାଶର ମାଧ୍ୟମ ହେଉଛି ଭାଷା । ସମସ୍ତ ଜୀବଜଗତ ସେମାନଙ୍କ ଭାବକୁ ସଂକେତ ବା ଶବ୍ଦ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟ ଭାଷାର ଅଧିକାରୀ ସେଥିପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ଭାଗ୍ୟବାନ ଭାଷାଗତ ଶୁଦ୍ଧା ହେଉଛି ବ୍ୟାକରଣ ର ସର୍ବାଦୌ ଲକ୍ଷ୍ୟ । ତଦ୍ଦ୍ବାରା ଏକ ଜାତିର ଭାଷା ମାର୍ଜିତ ତଥା ମାନକ ଭାଷା ହୋଇପାରିବ । ଭାଷାଗତ ଐକ୍ୟରୁ ଜାତୀୟ ଐକ୍ୟ ଜଣାପଡ଼େ । ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା ରହିଥିଲେ ହେଁ ମାନକ ଭାଷା ଲିଖିତ ଭାଷା ଗୋଟିଏ । ଓଡ଼ିଆଭାଷା କେବଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାନୁସାରିଣୀ ନୁହେଁ ଏଥିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୌଳିକତା ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ।

★ ଓଡିଆଭାଷା ର କ୍ରମ ବିକାଶ

ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସ୍ବୀକୃତ ଭାଷାମାନଙ୍କର ତାଲିକା ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଅନ୍ୟତମ ।ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ର ମୂଳ ଆଧାର ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଆର୍ଯ୍ୟଭାଷା । ଏହି ଆର୍ଯ୍ୟଭାଷା ଇଣ୍ଡୋୟୁରୋପୀୟ ଭାଷା ପରିବାରର ଶତମ୍ ବର୍ଗର ଇଣ୍ଡୋଇରାନିଆନ୍ ଆର୍ଯ୍ୟ ଶାଖାର ଉପ ଶାଖା । ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ହେଉଛି ବୈଦିକ ସଂସ୍କୃତ ଓ ଲୌକିକ ସଂସ୍କୃତ। ଲୌକିକ ସଂସ୍କୃତ ରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ଭାରତୀୟ ଆର୍ଯ୍ୟଭାଷା। ଏହି ଆର୍ଯ୍ୟଭାଷା ୩ ଟି ସ୍ତର ରହିଅଛି ।

ପ୍ରଥମ ସ୍ତର – ପ୍ରାଲିଭାଷା (ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୦୦ – ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୦୦)

ଦ୍ବିତୀୟ ସ୍ତର – ପ୍ରାକୃତ ଭାଷା (ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୦୦ – ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୫୦୦)

ତୃତୀୟ ସ୍ତର – ଅପଭ୍ରଂଶ ଭାଷା (ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୫୦୦ – ୧୦୦୦) ।

ମରାଠୀ, ସୌରସେନୀ, ମାଗଧି, ପୈଶାଚୀ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ ମାଗଧି ଏହିପରି ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାକୃତ ଭାଷା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ମାଗଧି ଭାଷାରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସୃଷ୍ଟି । ପୂର୍ବ ମାଗଧିରୁ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଉତ୍ତର ମାଗଧିରୁ ଆସାମୀ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା ସୃଷ୍ଟି । ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା ଆଗରୁ ବିକାଶ ଲାଭ କରିଥିବା ।ଭରତ ମୁନିଙ୍କ ନାଟ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ରେ ଯେଉଁ ଔଡ୍ରୀ ଭାଷା କଥା କୁହାଯାଇଛି ତାହା ପୂର୍ବ ମାଗଧି ପ୍ରାକୃତର ଅଷ୍ଟ୍ରିକ୍ ଓ ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷାର ମିଳନ ଯାହା ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ବିକଶିତ ବୋଲି ଚୀନ୍ ପରିବ୍ରାଜକ ହୁଏନସାଂ ବିବରଣୀ ଦେଇଛନ୍ତି । ସେହି ଔଡ୍ରୀ ଭାଷା କଥିତ ବେଳେ ସୌରସେନୀ ଶବର ଭାଷାର ମିଶ୍ରଣ ବୋଲି କେତେକ ମତ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।

ମାଧବ ବର୍ମାଙ୍କ ତାମ୍ର ଶାସନ, ଅନନ୍ତ ଦେବଙ୍କ ତାମ୍ର ଶାସନ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଉର୍ଜାମ୍ ଶିଳାଲେଖ , ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ନରସିଂହ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ବୈଭାଷିକଶିଳାଲେଖ , ତ୍ରିମାଳୀ ମଠ ସ୍ଥିତ ତାମ୍ର ଶାସନ, ଚତୁର୍ଥ ନରସିଂହ ଦେବଙ୍କ ପୁରୀ ଶଙ୍କରାନନ୍ଦ ମଠର ତାମ୍ର ଫଳକ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ନରସିଂହ ଦେବଙ୍କ ଯାଜପୁର ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରେ ସ୍ତମ୍ଭାଭିଲେଖରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସୂଚନା ମିଳେ । ସପ୍ତମ/ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏକ ବିକଶିତ ଭାଷା ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇ ସାରିଥିଲା । ଚର୍ଯ୍ଯାଗୀତିକାର ରଚୟିତା ୮୪ ସିଦ୍ଧାଚାର୍ଯ୍ଯ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଥିବାର ଅନୁମାନ ହୁଏ । ସେଥିରେ ଥିବା ଚଉ, ଉଆସ, କିଶ, ବଖାଣି ଜାଗନ୍ତେ ଏହିପରି ଶବ୍ଦରୁ ଜଣାପଡ଼େ କି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ରୂପେ ସ୍ବୀକୃତ ପାଇସାରିଥିଲା । ସର୍ବୋପରି କହିବାକୁ ଗଲେ ଓଡ଼ିଶା ଗଣନାୟକ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଶିଖର ଛୁଇଁଥିଲା । କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କର ଭୁମିକା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ସମୃଦ୍ଧ ମର୍ଯ୍ୟାଦାବନ୍ତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ କରିଛି ।

ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଚୀନ ଲିପି ସୈନ୍ଧବ ଲିପି ହୋଇଥିଲେ ବି ଖରୋଷ୍ଟୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପି ମଧ୍ୟରୁ ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରୁ କ୍ରମ ବିକଶିତ । ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପି ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଆର୍ଯ୍ୟଭାଷାର ପ୍ରଥମ ସ୍ତର ର ପ୍ରାଚୀନତମ ଲିପି ।ଅଶୋକଙ୍କ ଶିଳାଲେଖରୁ ତଥା ଧଉଳି ଜଉଗଡ଼ର ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମାନୁଶାସନରୁ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପି ର ସମୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ପ୍ରଥମ ଶତାଦ୍ଦୀ ରୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ତୃତୀୟ ଶତକ । ଏହି ଲିପିକୁ କୁଶାଣକାଳୀନ ଲିପି ବୋଲି ମତବୈମତ ଦେଖାଯାଏ। ଖାରବେଳଙ୍କ ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖ ଏହି ଲିପି ବ୍ୟବହାର ହୋଇଛି ।ତଥା ଗୁପ୍ତ ରାଜତ୍ଵ ସମୟର ଏହି ଲିପି କ୍ରମ ବିକଶିତ ବୋଲି ଗୁପ୍ତ କାଳୀନ ଲିପି କୁହାଯାଏ । ଏହାର ସମୟ ଚତୁର୍ଥ ଶତକରୁ ସପ୍ତମ ଶତକ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ। ସପ୍ତମ ଶତ୍ରୁ ଏକାଦଶ ଶତକର ଲିପିକୁ କଳିଙ୍ଗ ଲିପି , ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣୀୟଲିପି , କଣ୍ଟକ ଲିପି , କୀଳକ ଲିପି , କୁଟୀଳ ଲିପି କୁହାଯାଏ। ମହାସାମନ୍ତ ମାଧବ ରାଜା ଗଞ୍ଜାମ ତାମ୍ରଲେଖ , ଶୁଭଙ୍କରଙ୍କ ନେଉଳପୁର ଅଭିଲେଖ, ବିଦ୍ୟାଧରଭଞ୍ଜଙ୍କ ସନନ୍ଦ , କଟକର ସୋମବଂଶୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ଅଭିଲେଖ ରେ ଏହି ଲିପି ସ୍ଥାନିତ। ଏକାଦଶ ଶତକରୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତକର ଲିପିକୁ ପ୍ରତ୍ନ ଲିପି କୁହାଗଲା । ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତକରୁ ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଲିପିକୁ ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ଏବଂ ନାଗରୀ ଲିପି, ତତ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲିପିକୁ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ଲିପି କୁହାଗଲା। ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ହେଉଛି ବୃତ୍ତାକାର, ମଣ୍ଡଳୀ, ପୁଡା, ପୁଛ୍ଛ, କୋଣହୀନ କୁଟୀଳ ବକ୍ରରେଖା । ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରୁ ଓଡ଼ିଆ ଆସାମୀ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା ଆନୀତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ସଂପୂର୍ଣ ବୃତ୍ତାକାର ଯାହା ବିଶ୍ବରେ ଏକମାତ୍ର ଭାଷା ।

ଚର୍ଯ୍ଯାଗୀତିକା ଅମରକୋଷ ଓ ବତ୍ସାଦାସଙ୍କ କଳସା ଚଉତିଶା ପରେ ଓଡିଆ ସାହିତ୍ୟ ସଦୃଶ୍ୟ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଭଗିରଥ ସାଜିଥିଲେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପରିଡ଼ା (ଶାରଳା ଦାସ ) । ଓଡ଼ିଆ ମହାଭାରତ ଚଣ୍ଡୀପୁରାଣ ବିଲଙ୍କା ରାମାୟଣ ରଚନା କରି ଶାରଳା ଦାସ ଏ ଜାତି ପାଇଁ ଲେଖିଥିଲେ ଅକ୍ଷୟ କୀର୍ତ୍ତି । ଲୋପ ପାଇ ଆସୁଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଉତ୍ଜୀବିତ କଲେ ଷ ମହାନ୍ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଯୋଦ୍ଧା ଶାରଳା ଦାସ । ସେ ଦେଲେ ଓଡ଼ିଆକୁ ନୂଆ ରୂପ । ତତ୍ସମ , ତତ୍ଭବ, ଦେଶଜ ଶବ୍ଦକୁ ମାଧ୍ୟମ କରି ଓଡ଼ିଆ ଆଭିଜାତ୍ୟ ଫେରାଇ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରେ ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପଞ୍ଚସଖାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ରେ ଋଦ୍ଧିମନ୍ତ ହେଲା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା । ବଳରାମ ଦାସଙ୍କ ଦାଣ୍ଡୀ ରାମାୟଣର ଦାଣ୍ଡୀଵୃତ୍ତି , ଲକ୍ଷ୍ମୀପୁରାଣ ର ଚଉଦ ଅକ୍ଷର , ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କର ନବାକ୍ଷରୀ ଛନ୍ଦ , ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ମାଳିକା ତଥା ଏକ ଲକ୍ଷ ପୁସ୍ତକ , ଅନନ୍ତ ତଥା ଯଶୋବନ୍ତ ରଚନା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ। ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତ ର ଲାଳିତ୍ୟପୁର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଚରଣାର୍ପିତ ହୋଇ ସାରା ଓଡ଼ିଶାର ଘରେଘରେ ପଠିତ ଓ ପୂଜିତ । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ମହାନ୍ ଗୌରବ ଯେ ଏମିତି କୌଣସି ଭାଷାଗତ ପୁସ୍ତକ ନାହିଁ ସମସ୍ତ ଘରେ ପଠିତ ହେଉଥିବ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରାକୃତ ରୁ ପ୍ରକାଶ ବୋଲି ମତ ରହିଅଛି।

“ ପ୍ରାକୃତେ ବନ୍ଧେ ଭାଗବତ । କହଇ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ।।

ସେକଥା ପ୍ରାକୃତେ ପ୍ରକାଶ । ଆରମ୍ଭେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ।।”

ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରସ ରୀତି ଗୁଣ ଅଳଙ୍କାର ଛନ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରି ଉପେନ୍ଦ୍ରଭଞ୍ଜ, ବଳଦେବ ରଥ, ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାର, ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନା, ବନମାଳୀ ଦାସ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ, ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ ଆଦି ବହୁ କବି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟକୁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମୟ କରିଥିଲେ । ୧୮୦୩ ମସିହାରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ଆଗମନ ଫଳରେ ପାର୍ସି ଆରବିକ ଲାଟିନ୍ ଜର୍ମାନୀ ଆଦି ବୈଦେଶିକ ଶବ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରି ରାଧାନାଥ ରାୟ ଫକୀରମୋହନ, ନନ୍ଦକିଶୋର ମଧୁସୂଦନ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଗୋଦାବରୀଶ , ନୀଳକଣ୍ଠ ଙ୍କ ପରେ ପରେ ଆଧୁନିକ କବି ଲେଖକ ମାନେ କବିତା ଗଳ୍ପ ଉପନ୍ୟାସ ପ୍ରବନ୍ଧ ନାଟକ ରଚନା କରି ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା କୁ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ୪୯ ଟି ବର୍ଣ୍ଣ ବା ଅକ୍ଷର ରହିଅଛି । ସେହି ୪୯ ବର୍ଣ୍ଣ ସଂପୂର୍ଣ ରୂପେ ୪୯ ଧ୍ୱନି ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ ନାହିଁ । ଯଥା ଇ,ଈ ,ଉ,ଊ,ଶ,ସ,,ଷ ଆଦି ସମାନ ଉଚ୍ଚାରଣ ସମାନ। ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ

• ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ _ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ୱର ୧୧ ଟି ଅଛନ୍ତି ।ଏହାର ଉଚ୍ଚାରଣ ନିର୍ବାଧରେ ହୋଇଥାଏ । ୠ ଏବଂ ଌକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇନାହିଁ ଯଦିଓ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ରେ ରହିଛନ୍ତି। ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇପ୍ରକାରର ହ୍ରସ୍ୱ ସ୍ୱର ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର। ଅ, ଇ,ଉ,ୠ ହ୍ରସ୍ୱ ଏବଂ ଆ,ଈ,ଊ,ଏ,ଓ,,ଔ, ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ଅଟେ । ଅ+ଇ=ଐ, ଅ+ଉ= ଔ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ହୋଇଥାଏ

• ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ _୩୮ଟି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ରହିଅଛି। ଏହା ଦୁଇପ୍ରକାରର ବର୍ଗ୍ୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ୨୫ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅବର୍ଗ୍ୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ୧୩ ବର୍ଣ୍ଣ।

ବର୍ଗ୍ୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ କ , ଚ, ଟ, ତ, ପ ବର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ। ଅବର୍ଗ୍ୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ରେ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣ ( ଯ, ର,ଳ,ଲ, ର,ୱ) ଉଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣ (ଶଷସହ), ଆଶ୍ରିତ ବର୍ଣ୍ଣ (ଂ,ଃ,ଁ), । ଙ,ଓ,ତ,ନ,ମ, ଂ,ଁ ଅନୁନାସିକ ବର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।

ଉଚ୍ଚାରଣ ସ୍ଥାନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କଣ୍ଠଗତ ବର୍ଣ୍ଣ ଅଆକଖଗଘଙହଃ, ତାଳବ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ ଇଈଚଛଜଝଞୟଯଶ, ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣ ଋଟଠଡଢଣଷ, ଯନ୍ତ୍ର ତଥଦଧନସ, ଓଷ୍ଠ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣ ଉଊପଫବଵଭମ, କଣ୍ଠତାଲବ୍ୟ ଏଐ, କଣ୍ଠ ଓଷ୍ଠ୍ୟ ଓଔ, ଦନ୍ତୋଷ୍ଠ୍ୟ ବ, ମୁଖ ନାସିକା ଂଁ, କଣ୍ଠ ତାଳୁ ନାସିକା ଙଞଣନମ ।

ଭାଷା ଉଚ୍ଚାରଣ ଭାବରେ ଅଳ୍ପ ପ୍ରାଣରେ (ବାୟୁ) କଗଙଚଜଞଟଡଣତଦନପବମ ଯରଳୱ , ମହାପ୍ରାଣ( ଅଧିକ ବାୟୁ ନିର୍ଗତ) ରେ ଖଘଛଝଠଢଥଧଫଭଶଷସହ,ଅଘୋଷରେ କଖଚଛଟଠତଥପଫଶଷସ ଏବଂ ସଘୋଷ ବ୍ୟଞ୍ଜନରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟେ ।

ଏହିପରି ଭାବରେ ଯ,ର ଅନ୍ୟ କେଉଁ ଭାଷା ରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ଏହା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଓଡ଼ିଆ ରେ ଦେଖାଯାଏ । ଳ ବୈଦିକ ସଂସ୍କୃତ ରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଆ କୁ ଛାଡି ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ନାହିଁ । ଡ଼ଢ଼ ପରି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଚ଼ ଏହିପରି ଅଧୋବିନ୍ଦୁ ଦିଆଯାଏ ତାହା ସଠିକ ନୁହେଁ ।

ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷା ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏକ ବିକଶିତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଛି । ବିଶ୍ୱରେ ଏକମାତ୍ର ଭାଷା ଯାହା କି ଗୋଲାକୃତି ଭାଷା । ଜୟଦେବ ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ସଂଗୀତ ଶବ୍ଦ ସଂଯୋଜନା ତଥା ଧ୍ୱନି ରୁ ଆଂଶିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବୋଲି ମନେ ହୁଏ ।

The Circular Langauge in world

ପ୍ରଗଲ୍ଭା ଭାଷା ଓଡ଼ିଆ