କୁହାଯାଏ ରାଜଗାଦି ସବୁବେଳେ ଗୋଟିଏ ରାଜା ର ଅପେକ୍ଷାରେ ଥାଏ | ହୁଏତ ତାହା ଏକ ପୁରୁଷ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ସମାଜର ଲୋକକଥା ହେଇପାରେ, ମାତ୍ର ଏକ ପରିପକ୍ଵ ସମାଜ ସବୁବେଳେ ଏକ ସଭ୍ୟ,ଶୃଙ୍ଖଳିତ, ବିଜ୍ଞ, ସତ୍ପଥାଦର୍ଷି ମଣିଷକୁ ହିଁ ରାଜଗାଦି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦାୟିତ୍ଵବାନ୍ ବଦବିରେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ | ସେଥିପାଇଁ ଆମ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ଉଭୟ ନାରୀ ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ରାଜନୀତି ସମ୍ଭାଳିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆ ଯାଇଛି | ଆମ ଦେଶରେ ଅନେକ ମହିଳା ରାଜନୀତି ଦିଗରେ ପାଦ ବଢାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ଦିଗରେ ସଫଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି | ଏପରିକି ଆମ ଓଡ଼ିଶା ରେ ମଧ୍ୟ ରାଜନେତ୍ରି ମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କିଛି କମ୍ ନୁହେଁ | ଗୃହର ନେତୃତ୍ୱ ସାଙ୍ଗକୁ ରାଜ୍ୟର ନେତୃତ୍ୱ ଦିଗକୁ ଆଗେଇ ଯିବାଟା କୌଣସି ଏକ ଛୋଟ କଥା ନୁହେଁ | ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇ ଜଣ ପ୍ରମୁଖ ରାଜନେତ୍ରି ଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଜି ଆଲୋଚନା କରିବା |

ସାରଳା ଦେବୀ (Sarala Devi)

ସାରଳା ଦେବୀ, ୧୯୦୪ ମସିହାରେ ନାରିଲୋ ଗ୍ରାମ, ବାଲିକୁଦ (ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଗତ୍ସିଂପୁର ରେ ଅବସ୍ଥିତ) ରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ | ଏକ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ଜମିଦାର ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ନିଜ ବଡ଼ବାପା ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ | ସାରଳା, ବଙ୍କିରେ ନିଜ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ | ମାତ୍ର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାଗତ ଅସୁବିଧା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ବଡବାପା ତାଙ୍କୁ ଏକ ଘରୋଇ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ଵାରା ପାଠ ପଢ଼ାଉଥିଲେ | ସେ ଓଡ଼ିଆ, ବଙ୍ଗଳା, ସଂସ୍କୃତ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷିତ ଥିଲେ | ସେ ଜଣେ ରାଜନେତ୍ରୀ ହବା ସହିତ ଜଣେ ଲେଖିକା ଏବଂ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ |

ନିଜ ଜୀବନ କାଳରେ ସେ ବଙ୍କିର ରାଣୀ "ଶୁକ ଦେବୀ" ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ଦେଶର ସ୍ଵାଧୀନତା ଦିଗରେ ହାତ ବଢ଼ାଇଥିଲେ | ନିଜର ଅନେକ ସମ୍ପତ୍ତି ତଥା ଅନେକ ଆଭୂଷଣ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ |

ବିବାହ ପରେ ୧୯୧୮ ମସିହା ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ (Indian National Congress) ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ | ୧୯୨୧ ସମୟର ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ଆଗମନ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଠାରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ କଂଗ୍ରେସ ସମିତି(Congress) ରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ |

ସେ ଓଡ଼ିଶା ର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ (non-cooperation movement) ର ଯୋଗଦାତ୍ରି ଥିଲେ | ସେ ପୁଣି ପ୍ରଥମ ମହିଳା ପାର୍ଥି ଥିଲେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ର | ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ବିଧାନ ସଭାରେ ଚୟନ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଥିଲେ | ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ମୁଖ୍ୟବକ୍ତା ହୋଇଥିଲେ ଯାହା "ବକ୍ତା ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଦାସ" ଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ରୂପେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା | ସେ ମଧ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡ. ରାଧାକ୍ରିଷ୍ଣନ୍ ଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ସମିତିର ଓଡ଼ିଶାରୁ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରତିନିଧି ଥିଲେ |

ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ତଥା ଜୱାହାରଲାଲ୍ ନେହେରୁ, ଦୂର୍ଗାବାଇ ଦେଶ୍ମୂଖ୍, ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ ଙ୍କ ନିକଟତର ଥିବା ସହ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟରତ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ |

ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରୁ

- ବିଶ୍ଵ ବିପ୍ଲବିନି

- ଉତ୍କଳ ନାରୀ ସମୟ

- ନାରୀର ଦେବୀ

- ରବୀନ୍ଦ୍ର ପୂଜା

- ବିଭା ରମଣୀ

ଅନ୍ୟତମ ଅଟେ | ଏହାଛଡ଼ା The lost World of Sarala Devi ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ଚୟନ ହୋଇଥିଲା |

ତାଙ୍କର ଅନନ୍ୟ ଦେଶଭକ୍ତି, ରାଜନୈତିକ ପାରଙ୍ଗମତା ଆମ ଦେଶକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଖାଇବା ସହିତ ନାରି ଜାତିକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଆତ୍ମବିଶ୍ବାସ ଜାଗ୍ରତରେ ସହାୟକ ହେଲା |

ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ(Nandini Satpathi)

୧୯୩୧ ମସିହା କଟକ ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ ନିଜ ଶୈଶବ କାଳରୁ ହିଁ ଦେଶର ସ୍ଵାଧୀନତା ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ | ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଆଠ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହିଁ ଇଂରେଜ ବିରୋଧୀ ପୋଷ୍ଟର ଲଗାଇଥିବାରୁ ଇଂରେଜ ଙ୍କ ଠାରୁ ଲାଠି ମାଡ଼ ଖାଇଥିଲେ | ଯାହା ପର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ନିଆରେ ଘିଅ ସାଜିଥିଲା | ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ପାଠ ପଢି ଥିଲାବେଳେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଗତ ଦେୟ ବୃଦ୍ଧି ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତଳନ କରିଥିଲେ |ସେଥି ପାଇଁ ଅନେକ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଜେଲ୍ ମଧ୍ୟ ଯାଇଥିଲେ |

୧୯୬୨ ମସିହାରେ କଂଗେସ ପାର୍ଟି ରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଚୟନ ହୋଇ ଜାତୀୟ ମହିଳା ସଂଘର ସଭାପତି ଭାବେ ଚୟନ ହୋଇଥିଲେ | ପୁଣି ୧୯୬୬ ରେ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଙ୍କ ତତ୍ତ୍ଵାବଧାନରେ ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦବୀରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ହେଲେ | ୧୯୭୨ ରେ ଓଡ଼ିଶା ଫେରି ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦବୀ ଗ୍ରହଣ କଲେ |

ଏକ ମହିଳା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ତାଙ୍କ ଦାୟିତ୍ଵ ସୂଚାରୁ ରୂପେ ତୁଲାଇବା ସହ ଅନେକ ସଂଗ୍ରାମରେ ମଧ୍ୟ ଆଗ ଧାଡିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ | ସେଥିପାଇଁ ସେ ଆଜି ଯାଏଁ ସମାଜରେ ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି |

ପୁଣି ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାନନୀୟା "ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ" ଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯେତେ କହିଲେ ମଧ୍ୟ କମ୍ ହେବ । ସେ କେବଳ ଓଡ଼ିଶାର ନୁହେଁ ବରଂ ଆମ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଗୌରବ ଅଟନ୍ତି ।

ଏହିପରି ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ରାଜନୀତିକୁ ଓହ୍ଲାଇଛନ୍ତି

- ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା

- ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ

- ଅପରାଜିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ

- ମଞ୍ଜୁଲତା ସ୍ୱାଇଁ

- ରତ୍ନମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ

- ରେଣୁବାଳା ପ୍ରଧାନ

- ଶୈଳବାଳା ଦାସ

ଏମିତି

ଅନେକ ନାଆ ଆଜି ଆମ ସମାଜକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗକୁ ଆଗେଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି | ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଜି ଗର୍ବରେ ହୃଦୟ ପୁରୀ ଉଠୁଛି ।

ସୁସ୍ମିତା ଜେନା

ବିଶାଖାପାଟଣା

Women political leaders of odisha

ଓଡ଼ିଶା ର ପ୍ରମୁଖ ମହିଳା ରାଜନେତ୍ରୀ