ଆମ ଶାସ୍ତ୍ର କହେ ଯେଉଁଠାରେ ନାରୀ ମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ ସେଠାରେ ଦେବତା ବାସ କରିଥାନ୍ତି। ନାରୀ ବିନା ଜୀବନ ର ସୃଷ୍ଟି ଅସମ୍ଭବ। ନାରୀ କୁ ଅବଳା ଭାବି ଶାରୀରିକ ମାନସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବା ଠିକ୍ ନୂହେଁ। ସମାଜ ରେ ନାରୀ କୁ ଅବଳା ଭାବି ବହୁ ପ୍ରକାର ପ୍ରତାରିତ,ଲାଞ୍ଛିତ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବା ଏକ ସାଧାରଣ ଘଟଣା। ଆଜି ବି ମାନେ ଏତେ ସଭ୍ୟତା ପରେ, ନାରୀ ମାନେ ସମାଜର ସବୁ ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ ରେ ପୁରୁଷ ସବୁ ସମାନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ବି ସମାଜ ନାରୀ କୁ ନିଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ରେ ରଖିବାରେ କୌଣସି ଦ୍ଵିଧା ପ୍ରକାଶ କରୁନାହାନ୍ତି। ଏହି ପରି ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣା, ଦୁର୍ଘଟଣା କୁ ଆଖିରେ ରଖି ଆମ ଆଇନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାରୀମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକଥା ଚିନ୍ତା କଲେ।

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଏକ ମୂଳ ଭାଗ ଅଟୁଟ ଓ ଅବିବାଦୀ ମାନବ ଅଧିକାର ସମ୍ବିଧାନର। ସମାଜରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସମାନ ଅଧିକାର ଦେବା ଓ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ବିକାଶ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ବ୍ଲଗ୍ ମାଧ୍ୟମରେ, ଆମେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କାନୁନ ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିବା।

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅଧିକାର କେବଳ ମାନବ ଅଧିକାରର ଏକ ଅଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ସମାଜିକ ଓ ଆଇନ ସହାୟକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ରହିଥାଏ। ସମାଜରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସମାନ ଅଧିକାର ଓ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ କିଛି ଆଇନ୍ ପ୍ରଣୟନ ହେଲା।

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅଧିକାର କାନୁନ ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତଥ୍ୟ

1. ସେକ୍ସୁଆଲ ହାରସମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟ ରୋଧକାନୁନ

Ipcଧାରା 498,A ରେ ବିବାହିତ ମହିଳାମାନେ ପରିବାର ଦ୍ଵାରା ଶାରୀରିକ କିମ୍ବା ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହେଉଥିବା ର ଅଭିଯୋଗ ହେଲେ ଆଇନ ଅନୁଯାଇ ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ କରାଯାଏ।

2005ମସିହାରେ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପାରିବାରିକ ହିଂସା ସଂରକ୍ଷଣ ଅଧିନିୟମ କାନୁନ୍ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଥିଲା। ଏହା 13ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2005ରେ ସଂସଦ ଦ୍ଵାରା ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ 26ଅକ୍ଟୋବର 2006ରେ ଦେଶରେ ପ୍ରଚଳନ କରାଗଲା।ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମହିଳା ମାନଙ୍କୂ ପାରିବାରିକ ହିଂସା ରୁ ରକ୍ଷା କରିବା।

- IPC ସେକ୍ସନ 354: ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଷ ଏକ ମହିଳାକୁ ସେକ୍ସୁଆଲ ହାରାସମେଣ୍ଟ ବା ଅ ସୁରକ୍ଷିତ, ଅଶ୍ଳୀଳ ବ୍ୟବହାର କରେ, ତେବେ ଏହି ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଦଣ୍ଡ ମିଳିପାରେ।

- IPC ସେକ୍ସନ 376: ଧର୍ଷଣ ଓ ଆକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନିଗତ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

2. ନିକଟ ତଥା ବିରୋଧୀ ଆଇନ

- IPC ସେକ୍ସନ 509: ମହିଳାଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇପାରିବା ଏବଂ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅର୍ଥାତ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି।

- ନିର୍ଦ୍ୟାତନା ବିରୋଧୀ ଆଇନ (Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005): ଘରେ ନିର୍ଦ୍ୟାତନା ବିରୋଧୀ କାନୁନ ଯାହା ସାଧାରଣ ଘରେ ଅନ୍ୟାୟ ବିରୋଧୀ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।

3.ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର

ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଓ ଶିକ୍ଷାର ଅଧିକାର ମିଳିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କାନୁନ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅଛି। ଏହା ମହିଳାଙ୍କର ନିଜ ଅବସ୍ଥାରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଉଥିବା ଅଧିକାର ଅତୁଟ ଭାବରେ ସମ୍ବିଧାନର ଏକ ଅଂଶ।

- Right of Children to Free and Compulsory Education Act, 2009: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ଓ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ମିଳିବା ଅଧିକାର ମିଳିଥାଏ।

- Equal Pay Act, 1963: ନିର୍ବିକାର ଶ୍ରମ ବିଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ ଯାହାକି ଶ୍ରମିକମାନେ ଯଦି ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ତେବେ ସମାନ ବେତନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ।

ମାନବ ଅଧିକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି କାନୁନଗୁଡିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ, ନିର୍ଯ୍ୟାତନା, ଓ ସମାନ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏହି ସମସ୍ତ କାନୁନ ଓ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମାଜରେ ନ୍ୟାୟ ଓ ସମାନତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସାହାୟକ।

ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର: କାନୁନ ଓ ସେକ୍ସନ ବ୍ୟାଖ୍ୟା

1. ନିଆରା ସେକ୍ସନ ( special section)

Dowry Prohibition Act, 1961: ମହିଳାମାନଙ୍କର ଦାହ ନିରୋଧନର ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି।

Domestic Violence Act, 2005: ଘରେ ହେଉଥିବା ନାବାଲିକ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ହିଂସାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।

Protection of Children from Sexual Offences Act, 2012:

ନାବାଲିକା ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସାମ୍ମାନ କରି ଗମ୍ଭୀର ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ରଖାଯାଇଛି।

Right of Children to Free a Compulsory Education Act, 2009 (RTE Act):

Section ୩ ଏହା ଅନୁସାରେ 6-14 ବର୍ଷର ଶିଶୁମାନେ ମୁକ୍ତ ଓ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି। ସରକାରୀ ସ୍କୁଲ ବା ବିକଳ୍ପ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

Section 12(1)(c) ସରକାରୀ ଏବଂ ସହଯୋଗୀ ସ୍କୁଲମାନେ 25% ସାଧାରଣ ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ଥିବା ଶିଶୁଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ।

2. ଉଚ୍ଚ ସିକ୍ଷା ଅଧିକାର

University Grants Commission (UGC) Act, 1956

Section 12: ଏହା ଅନୁସାରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନମାନେ ସରକାରୀ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଓ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି।

3. ସମାନତା ଅଧିକାର

ସମାନ ଅଧିକାର (Article 14-18): ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସମାନ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ବି ଏହି ଅଧିକାରରେ ସମାନ ଭାଗୀଦାର କରାଯାଏ।

Equal Remuneration Act, 1976

- Section 4 ଏହା ଅନୁସାରେ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଶ୍ରମିକମାନେ ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମାନ ବେତନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଅଧିକାର ଥିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

Section 5 ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ସୂନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

4. ଶିକ୍ଷାର ଅଧିକାର ପାଇଁ ଏକାଧିକ କାନୁନ

National Education Policy (NEP) 2020

- Chapter 4। ଏହି କାନୁନ ଏବଂ ନୀତି ସିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଧାରଣା କରି, ସମାଜର ସମସ୍ତ ବର୍ଗ ମାନଙ୍କୁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ସମାନ ଶିକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ରହିଛି।

- National Commission for Minority Educational Institutions Act, 2004

- Section 3: ଏହି ଆଇନ ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁସାରେ ଆଉ ପାରମ୍ପାରିକ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିକ ଶିକ୍ଷା ମୁକ୍ତ ଓ ସାଧାରଣ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।

5. ପ୍ରଥମିକ ଓ ମଧ୍ୟମ ଶିକ୍ଷା

- Sarva Shiksha Abhiyan (SSA):

- Objective: ପ୍ରଥମିକ ଓ ମଧ୍ୟମ ଶିକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ନିମିତ୍ତେ ପ୍ରବନ୍ଧନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଗରିବ ଓ ପ୍ରାଧାନ ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ ଦେଇ ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ସହାୟତା ସେବା ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଏହି ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାନୁନଗୁଡିକ ସର୍ବସାଧାରଣ ମାନବ ଅଧିକାରକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସହାୟକ। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା, ସମାନ ସୁବିଧା, ଓ ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ଦେଇ ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ

4.ଆର୍ଥିକ ଅଧିକାର

କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥାନର ଅଧିକାର।

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଶ୍ରମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ ସମାନ ମାପରେ ଦେଖାଯିବା ଓ ଶ୍ରମ ସାଧାରଣ ଅଧିକାର ପ୍ରଧାନ କରାଯାଇଛି।

ମୁଦ୍ରା ଓ ପ୍ରତିଫଳ

କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ ଆୟ ଓ ସୁବିଧା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ଅଧିକାର: କାନୁନ ଓ ସେକ୍ସନ ବ୍ୟାଖ୍ୟା

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ଅଧିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କାନୁନ ଓ ସେକ୍ସନ ଥିବା ସମସ୍ତ ନୀତିଗତ ପ୍ରବନ୍ଧନ ଅଛି। ଏହି କାନୁନଗୁଡିକ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା, ସମାନତା, ଓ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି:

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ଅଧିକାର: ସେକ୍ସନ୍ ୟାଇଜ୍ ଡିଟେଲ୍

1. Equal Remuneration Act, 1976

- Section 4

- ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମହିଳାମାନେ ଓ ପୁରୁଷମାନେ ସମାନ ବେତନ ମିଳିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ସେକ୍ସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପିତ କରେ ଯେ କୌଣସି ଶ୍ରମୀକ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଅଧିକ ବେତନ ବାହାର ନ କରାଯିବା ଚାହିଁ।

2. Maternity Benefit Act, 1961

- Section 6

- ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ପ୍ରସବ ପରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଅର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ମୁକ୍ତ ସମୟ ଦିଆଯିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏହି ସେକ୍ସନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ ଯେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅଫିସ୍ ଓ କମ୍ପାନୀ ଗର୍ଭବତୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ମାତ୍ର ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ନ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପରେ ବିଶେଷ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଦାୟୀ।

3. The Factories Act, 1948

- Section 66

- ମହିଳା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଶ୍ରମ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଓ ନିମ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶରୀର ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାର ମିଳିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

4. National Rural Employment Guarantee Act (NREGA), 2005

-Section 3

- ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମାନ ବେତନ ଓ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାର ଅଧିକାର ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏହି ସେକ୍ସନ ସହିତ ମହିଳାମାନେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ରେ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସୁବିଧା ପାଇଁ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ।

5. ବିବାହ ଓ ପରିବାରିକ ଅଧିକାର

Hindu Marriage Act, 1955: ଏହି ଆଇନ ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ବିଧି ପ୍ରକାଶ କରେ।

Special Marriage Act, 1954: ସମ୍ବିଧାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବାହ ପ୍ରବନ୍ଧନ ଓ ପରିବାରିକ ଅଧିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

6. ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା (Safety Measures)

Government Measures:-

୨୪ ଘଣ୍ଟା ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ସେଣ୍ଟର (24/7 Helpline Centers) : ମହିଳାମାନେ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଆଶ୍ରୟ ପାଇପାରିବେ।

Active Police Patrolling:

ସରକାର ସହରରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଢାଇବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ପାଟ୍ରୋଲିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି।

Safe Motherhood Facilities: ମହିଳାମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକାନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରସବ ସୁବିଧା ଦିଆଯାଉଛି।

ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ (Mobile Applications safety)

Women Safety Apps: ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଜରୁରୀ ସେବା ଯାହା ବିପଦ ସମୟରେ ମହିଳାମାନେ ସହଯୋଗ ପାଇପାରିବେ।

GPS ଟ୍ରାକିଂ ଓ SOS ବଟନ୍:

ଏହା ଯୋଗୁ ଅପରାଧ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇପାରିବ।

7.ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ:

ଗୋଟିଏ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରବନ୍ଧନ ଯାହା ପ୍ରାଥମିକ ସୁରକ୍ଷା, ସାହାଯ୍ୟ ସେବା ଓ ସମାଜିକ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଏଲିଟ୍ ପୋଲିସ ୱେମେନ୍ସ ଇନ୍‌ସପେକ୍ଟର ପୋଲିସ ଶ୍ରେଣୀ:

ମହିଳାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ପୋଲିସ ବିଭାଗ।ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ସୂନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି କାନୁନ ଓ ସେବା ପ୍ରବନ୍ଧନ ଏକ ଅଟୁଟ ଭାଗ। ସମାଜରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ସମାନ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଯଥାସମୟରେ କାନୁନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରବନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।

8. ମାନବ ଅଧିକାର Human Rights

ସମାନ ଅଧିକାର:Fundamental Rights)

ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳାକୁ ସମାନ ଅଧିକାର ମିଳିବା ଅଧିକାର ଥିବା କାନୁନ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳାଙ୍କର ଏକ ମୂଳ ଅଧିକାର ଯାହା ସାମାଜିକ, ଆର୍ଥିକ, ଓ ସାମ୍ବାଦିକ ସାମାନ୍ୟତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

ମାନବ ଅଧିକାର: କାନୁନ ଓ ଧାରା ବ୍ୟାଖ୍ୟା

ମାନବ ଅଧିକାର ସେକ୍ସନଗୁଡିକୁ ସମସ୍ତଙ୍କର ମୂଳଭୂତ ଅଧିକାର ଓ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ନିମିତ୍ତେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି।

Right to Equality: ସମାନତା ଓ ଆଦାୟ ଉପରେ ଅଧିକାର ନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଭାଗୀଦାରୀ।

Right to Live with Dignity: ମହିଳାମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଅଧିକାର ବିଶ୍ୱାସୀକରଣ।

9. ସଂବିଧାନୀୟ ଅଧିକାର

ଆଧାର କ୍ଷେତ୍ର (Article 21): ଏହା ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଜୀବନ ଓ ନିଜର ସୁରକ୍ଷାର ସମସ୍ତ ଅଧିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ରେ ମୂଳଭୂତ ମାନବ ଅଧିକାର ଯେପରିକି ସୁରକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟାୟ ରୋଧକାରୀ ନିୟମ ସାମିଲ।

ସେକ୍ସନ 14: ସମାନ ଓ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସାଧାରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଅଧିକାର।

10. ସାଧାରଣ ଆଇନ ଓ ସୁରକ୍ଷା

IPC ସେକ୍ସନ 326A:

ତିନି ସର୍ବସାଧାରଣ ଅଧିକାର ମାଧ୍ୟମରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଯଦି ଅନ୍ୟାୟ କରେ, ତେବେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ସୁରକ୍ଷା ମିଳେ।

IPC ସେକ୍ସନ 377:

ସାଧାରଣ ସମାଜିକ ସମ୍ବନ୍ଧ ଓ ନିର୍ବାପନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

11. ଘର ଓ ପରିବାରିକ ଅଧିକାର

Protection of Human Rights Act, 1993:

ଏହି ଆଇନ ଅନ୍ୟାୟ ପ୍ରତି ମାନବ ଅଧିକାର ପ୍ରତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଏବଂ ସଂବିଧାନୀୟ ଅଧିକାର ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ।

Domestic Violence Act, 2005:

ଘରେ ନିର୍ଦ୍ୟାତନାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଏବଂ ନିର୍ବାପନ ପ୍ରତି ସହାୟତା କରିଥାଏ।

12. ସାମାଜିକ ଅଧିକାର

Right to Information Act, 2005:

ଏହି କାନୁନ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ସରକାରୀ ସୂଚନା ଓ ପ୍ରକାଶ ଅଧିକାର ମିଳିବାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

Equal Remuneration Act, 1976:

ଏହି ଆଇନ ଶ୍ରମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରମିକମାନେ ଯେଉଁ ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ସମାନ ପ୍ରତିଫଳ ମିଳିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

13. The Companies Act

1. ସମାନ ବେତନ ଓ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା

- Equal Remuneration Act, 1976

- Section 4 ଏହା ଅନୁସାରେ, ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମାନ ବେତନ ଦିଆଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟତା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହା ମହିଳାଙ୍କର ସାଧାରଣ ଶ୍ରମ ଶେତ୍ରରେ ସମାନତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

2. ନିୟମିତ ଶ୍ରମ ଓ ମାନବିକ ଅଧିକାର

Maternity Benefit Act, 1961

Section 6ଏହା ଅନୁସାରେ, ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ଜନ୍ମ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଅଧିକାର ଓ ଏହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ।

The Factories Act, 1948

Section 66 ଏହି କାନୁନ ମହିଳା ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରମ ଘର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧିକାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ।

3. କ୍ଷେତ୍ର ଭିତରେ ସମାନତା

- National Rural Employment Guarantee Act (NREGA), 2005

Section 3ଏହା ଅନୁସାରେ, ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମହିଳାଙ୍କୁ ସମାନ ବେତନ ଦିଆଯିବା ଓ ଆର୍ଥିକ ଗରିବୀ କମାଇବା ପାଇଁ ସୁବିଧା ମିଳିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅଧିକାର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଦେବାରେ ବା ସ୍ୱଚ୍ଛଳ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରେ।

4. ସ୍ୱାଧୀନ ଅଧିକାର ପାଇଁ

The Companies Act, 2013

Section 149 କମ୍ପାନୀର ଏକ୍ସିକ୍ୟୁଟିଭ୍ ବୋର୍ଡରେ ମହିଳା ସଦସ୍ୟ ହେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ ଯାହା ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ସୁଧାରଣା କରିବାକୁ ସାହାୟକ ହୁଏ।

5. ଆର୍ଥିକ ଶ୍ରେଣୀକରଣ

- The Payment of Gratuity Act, 1972

- Section 4 ଏହା ଅନୁସାରେ, ଅଧିକାରୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ପରେ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଆର୍ଥିକ ଅଧିକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାନୁନ ମହିଳାଙ୍କୁ ସମାନ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା, ସମାନତା, ଓ ସମାନ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସେବା ଯୋଗାଇଥାଏ। ଏହା ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସମାନ ଅଧିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

4. ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାର

ନିର୍ଦ୍ୟାତନା ବିରୋଧୀ କାନୁନ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ୟାତନା, ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର ଓ ଅନ୍ୟାୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏହି କାନୁନ ଶ୍ରେଣୀରେ ଗଭୀର ଦର୍ଦ୍ର ଓ ସାମାଜିକ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

5. ବିବାହ ଓ ପରିବାରିକ ଅଧିକାର

ବିବାହ ବିଧି ସମାନ ଅଧିକାର ସହିତ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ମାନ୍ୟବାଦୀ ବିବାହ ବିଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

ପରିବାରିକ ଅଧିକାର ମହିଳାମାନଙ୍କର ପରିବାର ଅଧିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ କାନୁନୀ ପ୍ରବନ୍ଧନ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି।

6. ଆଇନ ଏବଂ ସେବା

ଆଇନ ସହାୟତା ଯଦି କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ କିମ୍ବା ଅପରାଧ ଘଟେ, ତେବେ ମହିଳାମାନେ ଆଇନ ସହାୟତା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସେବାକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ। ସେହିପରି, ଆପଲିକେସନ୍, ପୋଲିସ ଲେଖା, ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନିମିତ୍ତେ ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।

7.ସେକ୍ସୁଆଲ ହାରସମେଣ୍ଟବିରୋଧୀ କାନୁନ

ଅନେକ ଦେଶରେ ଏହି କାନୁନ ତାଲିକାରେ ରହିଛି, ଯାହା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସେକ୍ସୁଆଲ ହାରସମେଣ୍ଟ, ଦୁର୍ବ୍ୟହାର ଓ ଅପରାଧୀକ ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ଏହି କାନୁନ ଏହାକୁ ଅଧିକାର ଦେଇଥାଏ ଯେ ମହିଳାମାନେ ସବୁ ସମୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ।

14. ମାତା ଓ ପିଲାର ଅଧିକାର:

କିଛି ଦେଶରେ ମାତାଙ୍କର ପିଲା ପାଇଁ ବିଶେଷ କାନୁନୀ ସୁରକ୍ଷା ଅଛି। ଏହି ଅଧିକାର ବଦଳରେ ମାତାମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ସହ ଆପଣଙ୍କର ପିଲାର ଲାଗି ନିମ୍ନ ଶ୍ରେଣୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ମିଳିଥାଏ।

ନିକଟ ତଥା ବିରୋଧୀ ଆଇନ ନିକଟ ତଥା ବିରୋଧୀ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ଅନୁମତି ବିନା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଅପରାଧୀକ ଓ ବିବାହ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିର୍ବାପନ କରାଯାଇଥାଏ।

15.ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟ

1. ପୋଲିସ ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟ ସେବା

ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପୋଲିସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଅପରାଧ ଓ ନିର୍ଯାତନାରୁ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ। ଏହି ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଆପଣ ଆସନ୍ତୁ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସହାଯ୍ୟ ସୁବିଧା ନେଇପାରିବେ।

2. କାନୁନ ଉପାୟ

ଯଦି କୌଣସି ଅପରାଧ ବା ଅନ୍ୟାୟ ଘଟିଥାଏ, ତେବେ କାନୁନୀ ପଦ୍ଧତି ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇପାରେ। ଏହାକୁ ସାଧାରଣ ଶ୍ରେଣୀରେ କିମ୍ବା ଆନଲାଇନ୍ ପ୍ରତିବେଦନ ମାଧ୍ୟମରେ କରିପାରିବେ।

16 .ସମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା

1. ସମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମହିଳାମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସାଧାରଣ ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ସମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନେ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ।

2. ସେବା ଏବଂ ସହାୟତା ସେବା ଏବଂ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଯେପରିକି ସ୍ଥାନୀୟ ସେବା କେନ୍ଦ୍ର, ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସହାୟତା କରିଥାଏ।

17.ତାଲାକ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିକାର (Divorce and Property Rights)

ହିନ୍ଦୁ ମାରିଏଜ ଆକ୍ଟ (Hindu Marriage Act, 1955): ମହିଳାମାନଙ୍କର ତାଲାକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧିକାର ଓ ପରିବାର କଳ୍ୟାଣ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଉଛି।

ମୁସଲିମ୍ ମାରିଏଜ ଆକ୍ଟ (Muslim Personal Law (Shariat) Application Act, 1937): ମୁସଲିମ୍ ମହିଳାମାନଙ୍କର ବିବାହ, ତାଲାକ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିକାର ରେଗୁଲେଟ କରାଯାଉଛି।

ହିନ୍ଦୁ ସକ୍ସେସନ ଆକ୍ଟ (Hindu Succession Act, 1956): ଏହି ଆଇନ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସମାନ ସଂପତ୍ତି ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ପିତା, ମାତା ଓ ପତିଙ୍କ ସଂପତ୍ତିରେ ଅଧିକାର ନିଶ୍ଚିତ କରେ।

ଆଲେମୋନି ଓ ସପୋର୍ଟ: ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ପରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଲେମୋନି ଓ ସପୋର୍ଟ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ।

18. Economic and Social Security)-

ଜନଧନ ଆକାଉଣ୍ଟ (Jan Dhan Accounts): ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲାଇ ସମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ।

ସୁକନ୍ୟା ସମୃଦ୍ଧି ଯୋଜନା (Sukanya Samriddhi Yojana): ନାବାଲିକା ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପେଶାଲ ସେଭିଂସ୍ ସ୍କିମ୍ ଯାହା ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସୁବିଧାପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଉଜ୍ଜଳା ଯୋଜନା (Ujjwala Yojana): ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାସୋଇ ଗ୍ୟାସ ଅବସର ଓ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ।

19.ଅପରାଧ ବିରୋଧରେ ସୂଚନା (Reporting Against Crimes)

ନାମବାଧ ବିଭାଗ (Nirbhaya Fund): ମହିଳା ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ସେବା ପାଇଁ ସରକାର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିଶେଷ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା।

ୱିମେନ ହେଲ୍ପଲାଇନ (Women Helpline - 181): ମହିଳାମାନେ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ସେବାରୁ ଲାଭ ଉଠାଇପାରନ୍ତି।

ସକ୍ରିୟ ମାନବାଧିକାର କମିସନ (National Commission for Women): ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସକ୍ରିୟ ଅଭିଯୋଗ ବିଭାଗ ଓ ସେନ୍ଟର୍ ରଖାଯାଇଛି।

20.Health and Facilities

Manual Scavenging Prohibition Act, 2013: ଏହି ଆଇନ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଅପମାନଜନକ କାମରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।

ମହିଳା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁବିଧା (Women's Health Schemes): ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାକୁ ସରକାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସଚଳ କରିଛି।

21. ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା (Health Security)

ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ (Mental Health)

Mental Health Act, 2017: ମହିଳାମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କାନୁନ, ଯାହା ପ୍ରତି ସାଧାରଣ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ବିକାଶରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

Mental Health Helplines: ମାନସିକ ଆସୁଛି ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମସ୍ୟାରେ ନିଜର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ସହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ସେବା।

22. ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅବଧିବୃଦ୍ଧି (Empowerment of Women)

ସ୍ୱାଧାର ଗ୍ରୀହ (Swadhar Greh): ଏକ କ୍ରିଶ୍ଚିୟନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଯାହା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା, ସାହାଯ୍ୟ, ଓ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ।

ବେଟି ବଚାଓ, ବେଟି ପଢାଓ (Beti Bachao, Beti Padhao

ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଜନସଙ୍ଖ୍ୟା ରେସିଓ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଏବଂ ନାବାଳିକା ମହିଳାମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାରେ ଉନ୍ନତି କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ।

23.ଆହାର ସୁରକ୍ଷା (Nutritional Security)

National Food Security Act, 2013: ଏହି ଆଇନ ମହିଳାମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରଙ୍କୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରାଣବୟୁ ପାଇଁ ଆହାର ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରେ।

Nutritional Programs for Women: ଆହାର ଅଧିକାର ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଯାହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଆହାର ଦିଆଯାଏ।

24.ସାମାଜିକ ସାହାଯ୍ୟ (Social Support)

NGO Services

Support Groups: ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ ସମୂହ, ଯେଉଁଥିରେ ମହିଳାମାନେ ସମର୍ଥନ ଓ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇପାରନ୍ତି।

Counseling and Rehabilitation: ସମ୍ପୃକ୍ତ ସାମାଜିକ ମସଲା ଓ ପରିବାର ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ବିଶେଷ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସେବାଗୁଡ଼ିକ।

25.ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ଯୋଗାଯୋଗ (Political and Social Networking)

Women’s Associations: ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ସାମାଜିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ସେବା ଓ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇପାରନ୍ତି।

Networking Platforms: ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଜାଗରୁକତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଅନଲାଇନ୍ ଓ ଅଫ୍ଲାଇନ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି।

26.ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନିୟମିତ ପରିସ୍ଥିତି (Security and Regulatory Framework)

ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମନିଟରିଂ (Security and Monitoring)

Surveillance Systems: ସମାଜରେ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ତରରେ ନିୟମିତ ମନିଟରିଂ ସିସ୍ଟମ୍ସ।

Emergency Response Teams: ଯେକୌଣସି ସୂଚନାରେ ତତ୍କାଳ ସାହାଯ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦଳ।

27.ଆଇନ ନିୟମନ (Legal Regulation)

Regulatory Bodies: ସାମାଜିକ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଅନୁଶାସନ କରିବା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଆଇନ ନିୟମନ କମିଟି।

Policy Revisions: ଆଇନ ଓ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ ସମୟ ସମୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ସୁରକ୍ଷା ଓ ଆଧିକାର ଉନ୍ନତି କରାଯାଉଛି।

28.ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଧିକାର (International Rights)

CEDAW (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women): ମହିଳାମାନଙ୍କ ସବୁ ପ୍ରକାର ଭେଦଭାବ ବିରୋଧୀ ଆଇନ, ଯାହା ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି।

Universal Declaration of Human Rights: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତ ଭରି ମାନବ ଅଧିକାର ପ୍ରଚାର ଓ ସମ୍ମାନ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

29.ରାଜନୈତିକ ଅଧିକାର (Political Rights)

ସଂବିଧାନ ଓ ଆଇନଗୁଡ଼ିକ

Right to Vote: ସଂବିଧାନ ଅନୁସାରେ, ମହିଳାମାନେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପରି ସମାନ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।

Right to Contest Elections: ମହିଳାମାନେ ଯେକୌଣସି ରାଜନୈତିକ ପଦବୀ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ପାରନ୍ତି।

30. ସଂସଦ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର

ସଂସଦ ରେଜର୍ଭେସନ୍ (Reservation in Parliament): ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଆସନ ରିଜର୍ଭେସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂସଦ ଓ ବିଧାନସଭାରେ ସ୍ଥାନ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।

ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ଆସନ (Seats in Local Government): ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ମୁନିସିପାଲିଟିରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି

31. ଆଇନ ସହାୟତା ଓ ଆନ୍ଧ୍ର (Legal Aid and Support)

ଆଇନ ସହାୟତା ସଂସ୍ଥା (Legal Aid Organizations)

NALSA - National Legal Services Authority: ନିଷ୍ପପ୍ରାୟ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶୁଳ୍କ ଆଇନ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି।

ସ୍ଥାନୀୟ ଆଇନ ସହାୟତା କେନ୍ଦ୍ର (Local Legal Aid Centers): ସ୍ଥାନୀୟ ତହସିଲ ଓ ଡିଷ୍ଟ୍ରିକ୍ଟ କେନ୍ଦ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନେ ସହାୟତା ପାଇପାରନ୍ତି।

32. ଆଇନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶିକ୍ଷା (Legal Education)

ଆଇନ ସାହାଯ୍ୟ ଶିବିର (Legal Aid Camps): ସାମୁଦାୟିକ ଶିବିର ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି।

ନାବାଳିକା ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା (Education for Minor Girls): ନାବାଳିକା ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆଇନ ଅଧିକାର ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ କରା

ଯାଉଛି।

33. Technology Safety

ଆନଲାଇନ୍ ସୁରକ୍ଷା (Online Safety)

Cyber Abuse : ସାଇବର ହାରାସମେଣ୍ଟ ଓ ନିର୍ଯ୍ୟାତନାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ନିୟମ ଓ ସେବା ସଂଚାଳିତ।

Cyber Policing: ସରକାର ସାଇବର କ୍ରାଇମ ଓ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ନିରୋଧକ ପାଇଁ ସକ୍ରିୟ ପୋଲିସିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରେ।

34.ସୁରକ୍ଷା ଆପ୍ଲିକେସନ୍ସ (Safety Applications)

ମୋବାଇଲ ଆପ୍ପ୍ସ (Mobile Apps): ମହିଳାମାନେ ଜରୁରୀ ସମୟରେ ସହାଯ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ପାଇଁ SOS ବଟନ୍ ଓ GPS ଟ୍ରାକିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଲାଭ ଉଠାଇପାରନ୍ତି।

ଅନ୍ଲାଇନ୍ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ (Online Helpline Services): ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ସମସ୍ୟାରେ ମହିଳାମାନେ ସମର୍ଥନ ଓ ଆଇନ ସହାଯ୍ୟ ପାଇବେ।

35. ମାନବ ଟ୍ରାଫିକିଂ ଓ ପରିବାହନ ନିରୋଧନ (Human Trafficking and Anti-Smuggling)

- Immoral Traffic (Prevention) Act, 1956: ମାନବ ଟ୍ରାଫିକିଂ ଓ ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି।

- Kidnapping and Illegal Migration Act: ଏହା ମାନବ ଟ୍ରାଫିକିଂ ଓ କିଡ୍ନାପିଂ ନିରୋଧକ ନିୟମରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।

36.ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରି ସାହାଯ୍ୟ

ମାନବ ଟ୍ରାଫିକିଂ ବିରୋଧୀ କେନ୍ଦ୍ର (Anti-Human Trafficking Units): ପୋଲିସ ଓ ଏନଜିଓ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି କେନ୍ଦ୍ର ସଂଚାଳିତ।

- ବାଲିକା ସଂରକ୍ଷଣ ହୋମ୍ସ (Shelter Homes for Rescued Girls): ଅପରାଧ ନିରାସ୍ରୟ ହୋଇଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ହୋମ୍ସ ସଂଚାଳିତ।

37. ପ୍ରଶିକ୍ଷଣଓ ଶିକ୍ଷା (Training and Education)

ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (Training Programs)

- ସ୍କିଲ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ (Skill Development Programs): ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦକ୍ଷତା ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ।

- ସ୍ୱୟଂସାହାଯ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀ (Self-Help Groups): ସମୁହ ପ୍ରାକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଆର୍ଥିକ ସମୃଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଉଛି।

38. ଶିକ୍ଷା ସୁବିଧା (Educational Facilities)

- ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥା (Special Educational Institutes): ନାବାଳିକା ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥା ସଂଚାଳିତ।

- ସ୍କଲରସିପ୍ ସ୍କିମ୍ସ (Scholarship Schemes): ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାରେ ସମର୍ଥନ ଓ ଅର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍କିମ୍ସ।

38 Laws Against Harassment and Intimidation

ସମ୍ପତ୍ତି ଅପମାନ (Property Defamation)

- Section 354 (IPC)Assault or criminal force to woman with intent to outrage her modesty: : ଏହି ଧାରା ଅନୁସାରେ, କୌଣସି ମହିଳାଙ୍କର ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ହାନି କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ମାନବସାଧନ ଦାଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ଅଟେ।

- Section 499 (IPC): Defamation: ମହିଳାଙ୍କର ସମ୍ମାନକୁ ହାନି କରିବା ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟରେ କୌଣସି ନିକାସିତ କରାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଅପମାନଜନକ ଅଟେ।

39.ଭୟଦର୍ଶନ (Intimidation)

- Section 503 (IPC): Criminal intimidation: ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେବା ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟରେ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରର ଧମକାଦେବା ଅପରାଧ ଅଟେ।

- Section 506 (IPC): Punishment for criminal intimidation: ଏହି ଧାରା ଅନୁସାରେ, ଭୟଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ ଦାଣ୍ଡ ଅପରାଧୀକୁ ଦିଆଯାଏ।

40.ସ୍ଥାନୀୟ ସୁରକ୍ଷା (Local Safety)

- Section 144 (CrPC): Power to issue order in urgent cases of nuisance or apprehended danger: ଏହି ଧାରା ଅନୁସାରେ, ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ତତ୍କାଳୀନ ଅଭିସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କର୍ମଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରକାଶ କରିପାରେ।

- Section 107 (CrPC): Security for keeping the peace in other cases: ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ଅପରାଧ ମାନସିକତା ଥିଲେ ସାମ୍ବାନ୍ଧୀକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମାନସିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଆଧାରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରଶାସନ ସକ୍ରିୟ ଅଟେ।

41.ସମୁଦାୟ ସୁରକ୍ଷା (Community Safety)

- Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005: ଏହି ଆଇନ ଗୃହୀଣୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଗୃହ ହିଂସାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।

- Community Support Programs: ସମାଜରେ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସହାଯ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଏନଜିଓ ଓ ସମୁଦାୟ ଆଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସଂଚାଳିତ।

42. ଯାନ ସୁରକ୍ଷା (Mobility Safety)

- Section 376D (IPC): Intercourse by any member of the management or staff of a hospital with any woman in that hospital: ଏହା ହସ୍ପିଟାଲରେ ଥିବା ଯେକୌଣସି ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି କର୍ମଚାରୀ ଯଦି ଅସଦାଚାର କରେ, ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ।

- Women’s Safety in Public Transport: ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ଯାନଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଯୋଜନା ଓ ପ୍ରକଳ୍ପ ସଂଚାଳିତ।

43.ମନୋଭାବ ସୁରକ୍ଷା (Mental Wellbeing)

- Mental Healthcare Act, 2017: ମହିଳାମାନଙ୍କ ମନୋଭାବ ସୁସ୍ଥତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ଦିଆଯାଉଛି।

- Counseling Centers: ମହିଳାମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଚିତ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରବ୍ୟାପୀ କେନ୍ଦ୍ର ସଂଚାଳିତ।

Women's Rights: Information on Laws and Safety

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅଧିକାର: କାନୁନ ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତଥ୍ୟ ।